ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μαθητές «θύματα» του συστήματος

Μαθητική εκροή, συρρίκνωση των μικρών σχολείων -και δη των επαρχιακών- υπερσυγκέντρωση μαθητών στα σχολεία των αστικών κέντρων, φυγή προς τα ιδιωτικά. Αυτές είναι μερικές από τις αρνητικές συνέπειες της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, που εφαρμόζεται στα λύκεια από το σχολικό έτος 1998-1999, όπως καταγράφηκαν στην πανελλαδική μελέτη του Ινστιτούτου Στατιστικής Τεκμηρίωσης Ανάλυσης και Ερευνας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Συμπεράσματα που αυτομάτως γεννούν και νέο προβληματισμό για το εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και ευρύτερα για τη χώρα εάν συνδυασθούν με την υπογεννητικότητα και την ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου…

Ειδικότερα, τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας (που έγινε σε 210 λύκεια) είναι τα ακόλουθα:

– Ενας στους πέντε μαθητές (ποσοστό 19,5%) της δευτέρας λυκείου του σχολικού έτους 1998-’99 δεν φοίτησε στην τρίτη λυκείου του σχολικού έτους 1999-2000. Βέβαια, όπως σημειώνεται στην έρευνα, την επιστημονική ευθύνη της οποίας είχε ο καθηγητής κ. Ιωάννης Πανάρετος, η αναλογία αυτή δεν αποδίδεται μόνο σε μαθητική εκροή (προς την αγορά εργασίας, το συνηθέστερο), αφού ενδέχεται να οφείλεται σε μη προαγωγή των μαθητών είτε σε μετακίνησή τους σε άλλα σχολεία.

– Η μη προαγωγή των μαθητών από τη δευτέρα στην τρίτη λυκείου, πάντως, δεν συμβάλλει ιδιαίτερα στο παραπάνω ποσοστό της μείωσης του αριθμού των μαθητών. Και αυτό διότι το σχολικό έτος 1999-2000 διαπιστώνεται μία μέση μείωση του αριθμού των μαθητών της δευτέρας λυκείου κατά 2% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

– Η μείωση του αριθμού των μαθητών από τη δευτέρα λυκείου του 1998-99 στην τρίτη λυκείου του 1999-2000 είναι πολύ μεγαλύτερη στα μικρότερα σχολεία. Ενδεικτικά, η μείωση από τη δευτέρα λυκείου σχολείων με έως 100 μαθητές έφθασε το 56%. Φαινόμενο ιδιαίτερα ανησυχητικό γιατί τα μικρά λύκεια βρίσκονται κυρίως στην επαρχία, αφού εκεί οι μαθητές είτε εγκατέλειψαν το σχολείο είτε μετακινήθηκαν σε μεγάλες πόλεις για να προετοιμασθούν καλύτερα για τις εξετάσεις σε ΑΕΙ και ΤΕΙ. Η ίδια τάση μετακίνησης καταγράφεται από τα μικρά λύκεια ενός αστικού κέντρου σε μεγαλύτερα.

– Οι μεγαλύτερες «απώλειες» μαθητών καταγράφονται στη Θράκη, την Ηπειρο και τα νησιά του Ιονίου. Αντίθετα, αισθητά μικρότερη είναι η μείωση των μαθητών στα λύκεια Αθήνας και Πειραιά.

– Υπήρξε φυγή από τα δημόσια στα ιδιωτικά σχολεία. Το σχολικό έτος 1999-2000 ο αριθμός των μαθητών της τρίτης λυκείου των ιδιωτικών σχολείων αυξήθηκε κατά 2,4% σε σχέση με αυτόν της δευτέρας λυκείου 1998-’99. Αντίθετα, στην τρίτη λυκείου 1999-2000 στα δημόσια λύκεια ο αριθμός μειώθηκε κατά 21,2%. Ποσοστό μέρος του οποίου αποτελεί η «τροφοδοσία» των ιδιωτικών από τα δημόσια λύκεια και καταδεικνύει ουσιαστικά την υποβάθμιση του δημόσιου σχολείου.

– Κατά το σχολικό έτος 1999-2000 οι μαθητές της τρίτης λυκείου είναι σαφώς λιγότεροι από αυτούς της δευτέρας λυκείου. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για την εξέλιξη του μαθητικού πληθυσμού της χώρας με δεδομένη την υπογεννητικότητα, που μαστίζει την Ελλάδα. πόσο μάλλον που οι μεγαλύτερες διαφορές καταγράφονται σε επαρχιακά μικρά σχολεία και σε δημόσια -σε σύγκριση με τα ιδιωτικά- σχολεία.