ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η ώρα της αλήθειας στη Θεσσαλία

Το νερό που υπάρχει στη Θεσσαλία δεν επαρκεί για να ποτίσει τις καλλιέργειες και βέβαια για να σβήσει τη φωτιά που ήδη έχει ανάψει ανάμεσα σε Λάρισα και Καρδίτσα. Το υπουργείο Γεωργίας κατηγορεί την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά κανείς δεν τολμά να πει ανοιχτά την αλήθεια. Η έλλειψη νερού στη Θεσσαλία είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα που κτίστηκε με επιμέλεια πάνω σε υποσχέσεις, αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και κοντόθωρες πολιτικές. Λύσεις υπάρχουν αλλά κανείς δεν αναλαμβάνει το κόστος όχι μόνο να τις εφαρμόσει αλλά ούτε καν να τις προφέρει.

Το γεωγραφικό διαμέρισμα της Θεσσαλίας χρειάζεται ετησίως 1,8 δισ. κυβικά μέτρα νερό, σύμφωνα με την περιβαλλοντική μελέτη για την εκτροπή του Αχελώου αλλά και δύο αντίστοιχες μελέτες του ΤΕΕ και του ΓΕΩΤΕ.

Τα συνολικά 5.500.000 αρδευόμενα στρέμματα του γεωγραφικού διαμερίσματος έχουν τεράστιες απαιτήσεις σε νερό. Διακόσια πενήντα εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό παίρνει κάθε χρόνο το διαμέρισμα από επιφανειακά νερά και 550 εκτομμύρια από υπόγεια, τη στιγμή που η φυσική «αναπαραγωγή» του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα στην περιοχή είναι μόνο 400. εκ. κυβικά το χρόνο.

Ο νομός Λάρισας έχει 13.000 γεωτρήσεις και ο νομός Καρδίτσας περίπου άλλες 7.500, που κάθε χρόνο πηγαίνουν όλο και πιο βαθιά, προκειμένου να βρεθεί νερό. Ακόμα όμως και με την υπεράντληση, το υδατικό έλλειμμα του διαμερίσματος υπολογίζεται σε 1 δισ. κυβικά μέτρα νερό.

Το χειμώνα, το τοπίο αλλάζει δραματικά. Περιοχές ολόκληρες πνίγονται από τις πλημμύρες. Οπως εξηγεί στην «K», ο κ. Βασίλης Μπέλλης, Χημικός μηχανικός από την ΑΝΚΑ (Αναπτυξιακή Εταιρεία Καρδίτσας), «το νερό των χειμερινών υδατοπτώσεων φτάνει για το καλοκαίρι. Ομως δεν έχουν γίνει έργα στους ορεινούς όγκους, από όπου έρχονται τα νερά που πλημμυρίζουν τον κάμπο, γιατί μέχρι τώρα ήταν εκτός σχεδιασμού. Πολύ νερό πηγαίνει στη θάλασσα. Χρειάζονται χρήματα, αλλά πόσο κοστίζει κοινωνικά ο πόλεμος κάθε καλοκαίρι, πόσο κοστίζει το κλείσιμο των δρόμων;» Η σωστή διαχείριση του νερού είναι μόνιμο θέμα συζήτησης αλλά πρακτικά γίνονται τα ελάχιστα. Αλλωστε όπως επισημαίνει ένας από τους αρμόδιους που δεν θέλει να αναφερθεί το όνομά του, όλοι οι υπολογισμοί για το νερό γίνονται με βάση τη σημερινή σύνθεση των καλλιεργειών. Είναι όμως παράλογο να φυτεύεις υδροβόρα φυτά σε περιοχή που δεν υπάρχει νερό, να καλλιεργείς εντατικά για χρόνια το ίδιο φυτό εξαντλώντας τους φυσικούς πόρους.

Το σημερινό γεωργικό καθεστώς της Θεσσαλίας θεμελιώθηκε στις επιδοτήσεις. Ενώ το μέλλον της βαμβακοκαλλιέργειας προοιωνίζεται δυσοίωνο και το πρόβλημα της λειψυδρίας κάθε χρόνο γίνεται εντονότερο η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών που από όλους ψιθυρίζεται σαν η μόνη λύση, και που βέβαια απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό, δεν προωθείται. Ο κ. Θ. Καρυώτης, ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ (Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικών Ερευνών) τονίζει: «Αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να γίνει αναδιάρθρωση των καλλιεργειών γιατί υπάρχει ο εδαφολογικός χάρτης του 90% των εδαφών της Θεσσαλίας που έχουν μεγάλη ποικιλία, γνωρίζουμε δηλαδή ποιες καλλιέργειες προσαρμόζονται και ποιες όχι. Μένει η οικονομικοκοινωνική διάσταση. Η μονοκαλλιέργεια σημαίνει ότι δεν γίνεται ορθολογική χρήση των εδαφών», και κατ’ επέκταση όλων των φυσικών πόρων.

Συλλαλητήριο χθες στην Καρδίτσα

Κατώτερο του αναμενόμενου από πλευράς συμμετοχής, (παρευρέθησαν περίπου 1.000 άτομα) ήταν η προσέλευση των αγροτών στο χθεσινό συλλαλητήριο στο κέντρο της Καρδίτσας. Στελέχη των Θεσσαλών αγροτοσυνδικαλιστών, επισήμαναν για μία ακόμη φορά την απουσία της κυβερνητικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του γνωστού από πέρσι προβλήματος της λειψυδρίας. Σε διανομαρχιακό επίπεδο πάντως, η κατάσταση φαίνεται να εξομαλύνεται μετά την προχθεσινοβραδινή συμφωνία των νομαρχών Λάρισας και Καρδίτσας, ενώπιον του γενικού γραμματέα Περιφερείας Θεσσαλίας κ. Ιωάννη Καρατζιώτη να τηρήσουν τα όσα συμφωνήθησαν στο υπουργείο Γεωργίας για τον εμπλουτισμό του υδάτινου δυναμικού του Πηνειού, από τα νερά της Λίμνης Πλαστήρα.