ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μήνυμα ειρήνης από τις Εκκλησίες

Εκκληση προς τους πιστούς που αποτελούν το πλήρωμά τους κάνουν όλες οι θρησκείες-Εκκλησίες της «Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» και τους προτρέπουν να ακολουθούν την οδό της μη-βίας, του αμοιβαίου σεβασμού, της εμπιστοσύνης και της ειρηνικής συνυπάρξεως εντός του νεοσυστάτου κράτους, ώστε να επικρατήσει εσωτερική γαλήνη, σταθερότητα και ευημερία για ανεξαρτήτως όλους τους πολίτες. Και όπως διαβεβαιώνουν από κοινού Ορθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοί, Μουσουλμάνοι, Ευαγγελιστές – Μεθοδιστές και Εβραίοι, οι Εκκλησίες των Σκοπίων και οι θρησκευτικές τους κοινότητες δεν έχουν εμπλακεί στις εχθροπραξίες, γιατί δεν επιθυμούν να καταστούν υποχείριο εκμεταλλεύσεως, με αποτέλεσμα να γίνει κατάχρηση θρησκευτικών συμβόλων αλλά και γλωσσών με στόχο την άσκηση βίας.

Η αποσαφήνιση των θέσεων εκ μέρους των Εκκλησιών-θρησκειών μέσα στο συνοριακό πλαίσιο της «ΠΓΔΜ» κρίθηκε αναγκαίο και από τις ίδιες αλλά και από τους διεθνείς Εκκλησιαστικούς Οργανισμούς, γιατί ήταν πλέον προφανής και εκδηλωμένη κατά πολύ η διάθεση ορισμένων «κύκλων» μέσα στα Σκόπια αλλά και τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο, να εμφανιστεί σαν «εθνικοθρησκευτική» η διαμάχη που έχει ξεσπάσει εντός του κρατιδίου. Για να αποφευχθεί λοιπόν ένας υποβόσκων «θρησκευτικός πόλεμος», που θα εξυπηρετούσε τελείως άλλα συμφέροντα, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, η Διάσκεψη Ευρωπαϊκών Εκκλησιών, οι Εκκλησίες – μέλη της και η συνεργαζόμενη οργάνωση του «Μακεδονικού Κέντρου Διεθνούς Συνεργασίας», προκάλεσαν τους ηγέτες των κυριοτέρων θρησκευτικών κοινοτήτων της «νεαράς» γειτονικής χώρας σε μια διεθνή συνάντηση στρογγυλής τραπέζης με συμμετοχή όλων των ανωτέρω διεθνών εκκλησιαστικών οργανώσεων, στο Morges της Γενεύης από 12 έως 13 Ιουνίου 2001. Για την καλύτερη δυνατή επιτυχία μάλιστα του τόσο τολμηρού αυτού εγχειρήματος σε μια χρονική στιγμή που το «καζάνι» των Σκοπίων βράζει, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών και η Διάσκεψη Ευρωπαϊκών Εκκλησιών εξασφάλισαν τη συμμετοχή του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Αναστασίου, ως προέδρου της Συναντήσεως.

Την απόφαση αυτή των δύο κορυφαίων στον κόσμο εκκλησιαστικών οργανισμών, όχι μόνο απεδέχθησαν αλλά και με ιδιαίτερη ικανοποίηση χαιρέτισαν όλες οι εκκλησίες της χειμαζόμενης γείτονος. Η παγκόσμια εμβέλεια και ακτινοβολία του κ. Αναστασίου, το κύρος και ο σεβασμός της διεθνούς κοινότητος προς το πρόσωπό του, καθώς και η οικουμενική εκκλησιαστική και ιεραποστολική του δράση, αναγνώρισαν όλοι οι ενδιαφερόμενοι ότι αποτελούν εχέγγυα για την επιτυχία της προσπάθειας. Και όπως ήταν φυσικό, δικαιώθηκαν, αφού υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας συνέκλιναν και συμφώνησαν όλοι σε ένα ιστορικής σημασίας κείμενο, το οποίο μπορεί να αποτελέσει απαρχή κατευνασμού των οπαδών υπό την προϋπόθεση ότι οι εκκλησίες το συνυπέγραψαν, θα φροντίσουν να συνεργαστούν μεταξύ τους και βεβαίως να περάσει το μήνυμα της ειρήνης στους οπαδούς τους, όπως εξάλλου και το υπεσχέθησαν στη σύσκεψη της Γενεύης. Φαίνεται μάλιστα να είναι τόσο αποφασισμένες να συμβάλουν στην ειρήνευση της περιοχής, ώστε απεδείχθησαν όχι μόνον στο τελικό κείμενο που συνυπέγραψαν, αλλά και σε όποια άλλη ανακοίνωση, μελλοντικά θα εκδώσουν, υπό την κάλυψη του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών και της Διασκέψεως Ευρωπαϊκών Εκκλησιών, παρόντος του κ. Αναστασίου, να περιλαμβάνεται πάντα και η διευκρίνιση ότι «στο έγγραφο αυτό, η χρήση των όρων Μακεδονία και Μακεδονικός αναφέρεται στο κράτος της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, και αυτοί ή οι όποιοι άλλοι όροι (συμπεριλαμβάνονται ή θα συμπεριλαμβάνονται) δεν δηλούν οποιαδήποτε πολιτική θέση ή αναγνώριση εκ μέρους του ΠΣΕ ή της ΔΕΕ». Με αυτή την αποδοχή, Ορθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοί, Μουσουλμάνοι, Ευαγγελικοί – Μεθοδιστές και Εβραίοι των Σκοπίων αποδέχονται και τη διεθνή εκκρεμότητα γύρω από την ονομασία της νέας αυτής χώρας, και αποδεικνύουν -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- ότι δεν είναι πράγματι διατεθειμένοι να εμπλακούν σε εθνικές και πολιτικές διαφορές ή σκοπιμότητες. Απλά χρησιμοποιούν τους όρους «Μακεδονία» και «Μακεδονικός» για εσωτερική χρήση, αποδεχόμενοι τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

«Απέχουμε»

«Καταδικάζουμε τη βία και τις εχθροπραξίες, οι οποίες αντί να φέρουν λύση θα αφήσουν μόνο χάος», τονίζουν επίσης στην κοινή δήλωσή τους οι πέντε βασικές θρησκευτικές κοινότητες των Σκοπίων και τονίζουν με ιδιαίτερη έμφαση ότι αποδοκιμάζουν κάθε προσπάθεια χαρακτηρισμού των διαμαχών και των βιαιοτήτων στη χώρα τους σαν πράξεις μισαλλοδοξίας, διότι η αληθινή πίστη στον Θεό δεν μπορεί να ανεχθεί τη βία. Στη συνέχεια δε, μεταξύ άλλων, και με κατά το δυνατόν καλύτερη προσέγγιση του πολύγλωσσου κειμένου, επισημαίνουν:

-Καταδικάζουμε εντόνως την εξαναγκαστική μετατόπιση πολιτών, την άρνηση του δικαιώματος προσβάσεως σε υδάτινους πόρους, την άρνηση βοηθείας πολιτών και καλούμε όλες τις κοινότητες να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

-Καταδικάζουμε τη χρησιμοποίηση ιερών τόπων και κτιρίων για στρατιωτικούς σκοπούς και τη βεβήλωση και καταστροφή τους, όπως καταδικάζουμε τις περιπτώσεις κακομεταχειρίσεως ιερωμένων (κάθε θρησκείας).

-Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι απαντήσεις στα προβλήματα πρέπει πάντοτε να αναζητούνται με ανοικτό και σταθερό διάλογο, βασιζόμενο σε πλήρη αμοιβαίο σεβασμό (ως προς τον άνθρωπο) και στον σεβασμό επίσης των διαφορών και αξιών των άλλων θρησκευτικών παραδόσεων (συμπεριλαμβανομένων και των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων).

-Συναισθανόμεθα και δεχόμεθα την ανάγκη και συμφωνούμε να αναλάβουμε συγκεκριμένες δράσεις μέσω των Εκκλησιών και των κοινοτήτων μας, με στόχο την ειρήνευση και ευημερία της χώρας.

-Καλούμε τις ανά τον κόσμο θρησκευτικές κοινότητες να στηρίζουν τις προσπάθειές μας, με (στόχο) την ολοκλήρωση και ενδυνάμωση των εκκλησιών και θρησκευτικών κοινοτήτων μας. (Μέσα από αυτό το κάλεσμα, επισημαίνεται ουσιαστικά και η ανάγκη επανένταξης στο ορθόδοξο εκκλησιαστικό σώμα της αποσχισθείσης από το 1967 «Ορθοδόξου Εκκλησίας των Σκοπίων», η οποία παραμένει αποκομμένη επί 34 χρόνια).

-Καλούμε τη διεθνή κοινότητα να ενισχύσει την ειρήνη και να συμβάλλει στη διατήρηση της ακεραιότητας της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» καθώς και στην ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής της προοπτικής, ώστε να υπάρξει ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία στη χώρα και (επομένως) σε ολόκληρη την περιοχή. (Εδώ τονίζεται ιδιαίτερα ο κίνδυνος γενικότερης ανάφλεξης στα Βαλκάνια, εάν γίνει πόλεμος στην ΠΓΔΜ).

Και οι ηγέτες των πέντε βασικών θρησκειών στο κράτος των Σκοπίων, αφού εκφράζουν την πεποίθηση ότι τα κοινά στοιχεία μεταξύ τους θα πρέπει να αποτελούν θεμέλιο για αλληλοκατανόηση και δραστηριοποίηση για την ειρήνευση, προβαίνουν σε μια πολύ σημαντική διαπίστωση, ότι η ειρήνη είναι πολύ σπουδαία υπόθεση για να επαφίεται μόνο στους πολιτικούς. Η ειρήνη -τονίζουν- είναι επίσης ευθύνη των Εκκλησιών και των θρησκευτικών κοινοτήτων.

Το «αύριο»

Πολιτικοί και εκκλησιαστικοί παρατηρητές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στα Βαλκάνια από τη δική τους οπτική γωνία, μόλις πληροφορήθηκαν την υπό τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας κ. Αναστάσιο, διεθνή πρωτοβουλία για τα Σκόπια, εξέφρασαν συγκρατημένη αισιοδοξία όσον αφορά το πρακτικό αποτέλεσμα, δηλαδή την υλοποίηση των όσων αποφάσισαν οι Εκκλησίες της ΠΓΔΜ. Γιατί -όπως τόνισαν ιδιαίτερα- οι πιέσεις από πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες με εθνικιστικές διαθέσεις, καθώς και «ξένα κέντρα» που, λόγω συμφερόντων, υποδαυλίζουν το κλίμα στην περιοχή, ασφαλώς και θα προσπαθήσουν να εμποδίσουν τις θρησκευτικές κοινότητες στην ειρηνευτική τους πρωτοβουλία. Γι’ αυτό και θα χρειαστεί ξεχωριστή προσπάθεια για να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα από τη Σύσκεψη της Γενεύης. Μια ευθύνη που πέφτει στους ώμους και πάλι των Εκκλησιών.