ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το πρόβλημα καλπάζει, οι αντιδράσεις δεν το προλαβαίνουν

Τις ανησυχητικές διαστάσεις που έχει λάβει το καλπάζον πρόβλημα των ναρκωτικών στη χώρα μας αντικατοπτρίζει η χθεσινή απόφαση του υπουργικού συμβουλίου, να εκπονηθεί λεπτομερές Εθνικό Σχέδιο Δράσης για μια «επί της ουσίας» αντιμετώπιση της μάστιγας των ναρκωτικών.

Ανησυχητικά στοιχεία

Σύμφωνα με τις αποφάσεις του υπουργικού συμβουλίου, μολονότι «στη χώρα μας ο σχετικός αριθμός χρηστών καθώς και οι θάνατοι από τη χρήση ναρκωτικών δεν είναι σε χειρότερα επίπεδα από τις άλλες χώρες», ωστόσο «η ταχύτητα εξέλιξης και η μεταβαλλόμενη φυσιογνωμία του προβλήματος συχνά ξεπερνούν τις ταχύτητες αντίδρασης στην υιοθέτηση και υλοποίηση των απαραίτητων μέτρων για την κάλυψη συνεχώς αυξανόμενων αναγκών, ιδιαίτερα στον τομέα της θεραπείας».

Πράγματι, τα τελευταία στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μαρτυρούν εξάπλωση του προβλήματος, ιδιαίτερα όσον αφορά στις μικρές ηλικίες.

Είναι ενδεικτικό ότι το υπουργείο Υγείας, το οποίο δημοσιοποίησε χθες τις προτάσεις του για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, προχώρησε στην αποτύπωση της παρούσας κατάστασης, χρησιμοποιώντας τα αποτελέσματα ερευνών που έγιναν από το Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (1998).

Σύμφωνα με αυτά, παρατηρείται αύξηση της χρήσης παράνομων ουσιών στον γενικό πληθυσμό (ιδιαίτερα στην Αθήνα, το ποσοστό των χρηστών έχει διπλασιαστεί την τελευταία πενταετία), ενώ αύξηση στη χρήση σημειώνεται και στους μαθητές ηλικίας 14-18 ετών.

Τετραπλασιάστηκαν οι θάνατοι

Οπως επίσης αναφέρεται στην έκθεση του υπουργείου Υγείας, οι θάνατοι από ναρκωτικά τετραπλασιάστηκαν τη δεκαετία του ’90, ενώ η ετήσια αύξηση κυμαίνεται από 5 έως 8%. Επιπλέον, παρατηρείται διάδοση της χρήσης κάνναβης, κοκαΐνης και συνθετικών προϊόντων (LSD, έκσταση κ.λπ.) Ολα τα παραπάνω φανερώνονται και από την αύξηση των αιτήσεων για θεραπεία. Ειδικότερα, την τελευταία πενταετία αυξήθηκαν κατά 181% οι αιτήσεις από χρήστες κοκαΐνης και συνθετικών εξαρτησιογόνων, κατά 105% από εφήβους, κατά 93% από χρήστες πολλαπλών ουσιών, κατά 42% από χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, κατά 36% από χρήστες ηρωίνης και κατά 33% οι αιτήσεις από γυναίκες.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα των θεραπευτικών κέντρων του ΚΕΘΕΑ «Στροφή» και «Πλεύση» για τους έφηβους χρήστες, η μέση ηλικία έναρξης της χρήσης έχει τάση μείωσης, ενώ η πορεία στη χρήση έχει γίνει αισθητά συντομότερη. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι νέοι φτάνουν πλέον στα συμβουλευτικά κέντρα σε μικρότερη ηλικία απ’ ό,τι παλαιότερα. Συγκεκριμένα, η μέση ηλικία έναρξης της χρήσης προσδιορίζεται στα 14 έτη, ενώ το ποσοστό των ανηλίκων που πρωτοδοκιμάζουν παράνομες ουσίες πριν από τα 12 έχει αυξηθεί σημαντικά.

Χρήση πολλών ουσιών

Ανησυχητικό είναι δε το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εφήβων χρηστών κάνει παράλληλη χρήση πολλών ουσιών σε συνδυασμό με κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ.

Τέλος, μολονότι η ηρωίνη διατηρεί τη μεγαλύτερη επικράτηση, η χρήση της έχει σταθεροποιηθεί τα τελευταία δύο χρόνια στο ποσοστό 73% από 82% που ήταν το 1995. Αντίθετα, η χρήση κοκαΐνης αυξάνεται με ιδιαίτερα ταχείς ρυθμούς (από 0,8% το 1995 σε 2,6% το 1999), ενώ ένα ολοένα και σημαντικότερο ποσοστό χρηστών που απευθύνονται στα κέντρα απεξάρτησης δηλώνει κύρια ουσία κατάκτησης την κάνναβη (Διαχρονική Μελέτη του ΚΕΘΕΑ, 1995-1999).

Αυξημένες ανάγκες για θεραπεία

Την τελευταία πενταετία συξήθηκαν στη χώρα μας τα αιτήματα για θεραπεία κατά: 181% στους χρήστες κοκαΐνης και συνθετικών εξαρτησιογόνων, 105% στους εφήβους, 93% σε όσους κάνουν κατάχρηση άνω των δύο ουσιών, 89% σε όσους κάνουν κατάχρηση άνω της μιας ουσίας, 42% στους χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών (ηρεμιστικά, υπνωτικά κ.λπ.), 36% στους χρήστες ηρωίνης, 33% στις γυναίκες

10. Η μικροδιακίνηση, η ποινική ή μη αντιμετώπιση της διάθεσης ορισμένων εξαρτησιογόνων ουσιών, ο τρόπος διαφήμισης του αλκοόλ και της συνταγογράφησης των νόμιμων εξαρτησιογόνων, αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τις αποφάσεις της Βουλής και των εισηγήσεων της διακομματικής επιτροπής για τα Ναρκωτικά.