ΚΟΣΜΟΣ

Η τέφρα κρύβει ακόμα μυστικά

Η τέφρα κρύβει ακόμα μυστικά

Δύο χιλιάδες χρόνια μετά την ολοκληρωτική καταστροφή της Πομπηίας εξαιτίας ηφαιστειακής έκρηξης, η αρχαία ρωμαϊκή πόλη εξακολουθεί να αποκαλύπτει τα μυστικά της. Εξαιρετικές τοιχογραφίες, υπέροχα μωσαϊκά, αλλά και προκλητικά γκράφιτι έρχονται στο φως του ηλίου από την αρχαιολογική σκαπάνη, σε μία ανασκαφή που διαρκεί από το 1950. Καθώς οι εργάτες αντιστηρίζουν όγκους χώματος προκειμένου να μην καταπλακώσουν τα αρχαία ευρήματα, αρχαιολόγοι και συντηρητές αποκαθιστούν τα νέα ευρήματα και ενισχύουν τα ευάλωτα τείχη.

Αυτή η έκρηξη δραστηριότητας σηματοδοτεί τα τελευταία στάδια του «Μεγάλου Προγράμματος της Πομπηίας», που ξεκίνησε το 2012 όταν σημειώθηκαν κάποιες κατολισθήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ενωση και το ιταλικό κράτος χρηματοδοτούν με περισσότερα από 105 εκατομμύρια ευρώ τις προσπάθειες αποκατάστασης του αρχαίου μνημείου.

«Ο κίνδυνος κατάρρευσης και σοβαρών ζημιών έχει περάσει. Σήμερα, η Πομπηία είναι αρκετά ασφαλής», επισημαίνει ο Φραντσέσκο Μουσκολίνο, 42 ετών, ένας αρχαιολόγος που εργάζεται στο πρόγραμμα. Τα εκτεταμένα έργα συντήρησης επέτρεψαν στους μελετητές να αποκαλύψουν περισσότερες περιοχές της Πομπηίας που παρέμεναν θαμμένες υπό την ηφαιστειακή τέφρα, φέρνοντας στο φως μεταξύ άλλων δύο σπίτια, δρόμους, διακοσμημένα εσωτερικά και πολλά άλλα.

Η Πομπηία καλύφθηκε από ηφαιστειακή τέφρα όταν εξερράγη ο Βεζούβιος, το 79 μ.Χ., με αποτέλεσμα να σκοτωθούν χιλιάδες Ρωμαίοι που δεν είχαν την παραμικρή ιδέα ότι ζούσαν κάτω από ένα από τα μεγαλύτερα ηφαίστεια της Ευρώπης. Το συμβάν, όμως, ξεχάστηκε και η πρώτη αρχαιολογική μελέτη της τοποθεσίας έγινε το 1748.

Πιο συστηματικές ανασκαφές δρομολογήθηκαν τον επόμενο αιώνα. Ωστόσο, στα τέλη του 20ού αιώνα, η παραμέληση, η έλλειψη πόρων και οι επανειλημμένες πλημμύρες άφησαν ορατά τα σημάδια τους.

Το 2010, λιγότερο από το 15% της ανασκαφής ήταν προσβάσιμο από τους τουρίστες, άγρια σκυλιά κατέκλυζαν τον τόπο και μόνο δέκα κτίρια ήταν ανοικτά. Ο αριθμός τους το 1956 ήταν 64. Σήμερα, περίπου το 70% της κατεστραμμένης πολιτείας είναι προσβάσιμο από τους τουρίστες, οι οποίοι μπορούν πλέον να επισκεφθούν περισσότερα από 30 κτίρια τα οποία έχουν αποκατασταθεί πλήρως.

Η μεγαλύτερη ευκολία πρόσβασης προκάλεσε αύξηση των τουριστών. Πέρυσι 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την Πομπηία, αύξηση κατά ένα εκατομμύριο από την τελευταία δεκαετία. Ανάμεσα στα βασικά σημεία που προσελκύουν τους επισκέπτες είναι μία τοιχογραφία που αναπαριστά τον Νάρκισσο, ο οποίος στηρίζεται σε ένα βράχο ενώ κοιτάζει τον αντικατοπτρισμό του μέσα στο νερό. Στο ίδιο σπίτι οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια μικρή αλλά εκπληκτικής ομορφιάς τοιχογραφία που αναπαριστά την αποπλάνηση της Λήδας, μυθικής βασίλισσας της Σπάρτης, από τον Δία, ο οποίος είχε λάβει τη μορφή κύκνου.

Οι αρχαιολόγοι δεσμεύονται να καθαρίσουν προσεκτικά και να προστατεύσουν τις τοιχογραφίες, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο κτίριο μπορεί να γίνει προσβάσιμο στους επισκέπτες σε ένα ή δύο χρόνια. Σε άλλα σημεία της κατεστραμμένης πολιτείας μπορεί κανείς να θαυμάσει κάποια γκράφιτι με σεξουαλικές αναφορές.