ΚΟΣΜΟΣ

Στην Αμερική αντισηπτικά και μάσκες, στους S-400 «πάγος»

gkka_24_0305_page_1_image_0002

Το δεύτερο φορτίο ιατρικής βοήθειας από την Τουρκία στις ΗΠΑ, το οποίο περιείχε δεκάδες χιλιάδες μάσκες, προστατευτικές στολές, αντισηπτικά και ασπίδες προσώπου, έφτασε σε κουτιά που έφεραν τους στίχους του σούφι ποιητή Τζελαλεντίν Ρουμί, στα τουρκικά και τα αγγλικά: «Μετά την απόγνωση υπάρχει τόσο πολλή ελπίδα και μετά το σκότος ένας πολύ φωτεινότερος ήλιος». Ωστόσο, η γειτονική χώρα δύσκολα μπορεί να υιοθετήσει την αισιοδοξία της ποίησης του Ρουμί. Η πανδημία έχει πλήξει αμείλικτα τον πληθυσμό με 3.000 νεκρούς από τον κορωνοϊό, αλλά και την ούτως ή άλλως δοκιμαζόμενη οικονομία της χώρας. Ακόμη, δε, δεν έχει προσδιοριστεί ο οδικός χάρτης για την έξοδο από την καραντίνα, καθώς τα περιοριστικά μέτρα ελήφθησαν καθυστερημένα και προκάλεσαν χάος, αφού ανακοινώθηκαν απότομα. Οδήγησαν άλλωστε στην παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών, Σουλεϊμάν Σοϊλού, η οποία δεν έγινε δεκτή από τον Ταγίπ Ερντογάν.

Ο κορωνοϊός εξυπηρετεί τον Ερντογάν ως πρόσχημα για πολλαπλές πολιτικές αποφάσεις του: από την προσφυγή στο ΔΝΤ για την αναζήτηση βοήθειας έως την καθυστέρηση ανάπτυξης των ρωσικών S-400. O εκπρόσωπος του προέδρου, Ιμπραήμ Καλίν, επιβεβαίωσε τη σχετική εξέλιξη, που αποκάλυψε το Ρόιτερς και η οποία αναμένεται να ικανοποιήσει την Ουάσιγκτον. «Εχει υπάρξει κάποια καθυστέρηση εξαιτίας του κορωνοϊού, αλλά θα προχωρήσουμε όπως έχει σχεδιασθεί», δήλωσε ο Ιμπραήμ Καλίν κατά τη διάρκεια online συνάντησης του Ατλαντικού Συμβουλίου στην οποία είχε προσκληθεί, προσθέτοντας ότι ο Ερντογάν είχε πει αρκετές φορές στον Αμερικανό πρόεδρο ότι ενδιαφέρεται επίσης για την αγορά των αμερικανικών συστημάτων Patriot.

Η επίκληση του κορωνοϊού για την καθυστέρηση δεν ηχεί ιδιαίτερα πειστική, αφού η Τουρκία δεν έχει αναστείλει τις επιχειρήσεις της στη Συρία, στη Λιβύη κ.λπ. Το αντίθετο, μάλιστα. Η Αγκυρα έχει στείλει εσχάτως drones και ενισχύσεις στη Λιβύη με αποτέλεσμα να αλλάξουν οι συσχετισμοί στο πεδίο της μάχης εις βάρος του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ. Η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ στη χώρα, Μισέλ Ουίλιαμς, εμφανίστηκε πρόσφατα ιδιαίτερα προβληματισμένη, λέγοντας ότι η Λιβύη έχει γίνει πεδίο δοκιμής νέων όπλων.

Η επίθεση στο Αφρίν της βόρειας Συρίας, που ελέγχεται από την Τουρκία εδώ και δύο χρόνια, με τουλάχιστον 40 νεκρούς αμάχους αυτήν την εβδομάδα, αποδόθηκε από την Αγκυρα στους Κούρδους της Συρίας (YPG).

Ηταν μία από τις χειρότερες επιθέσεις στην περιοχή αφότου περιήλθε στον έλεγχο των Τούρκων. Υπενθυμίζεται πως η υποστήριξη των ΗΠΑ προς τους Κούρδους της Συρίας παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Την ίδια στιγμή, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το ΔΝΤ, που επί μακρόν βρέθηκε στο στόχαστρο του Ερντογάν, είναι η μοναδική εναλλακτική του για να αντιμετωπίσει τα οικονομικά δεινά της χώρας. Από την πλευρά του, το Ταμείο φέρεται επίσης έτοιμο να συνεργαστεί με την Αγκυρα. Χωρίς ξένα κεφάλαια είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς η κυβέρνηση θα χρηματοδοτήσει το τεράστιο δημοσιονομικό κενό που αναμένεται να προκαλέσει η πανδημία.

Ο αυταρχισμός του Ερντογάν έχει φτάσει σε νέα ύψη, ανέφερε αυτήν την εβδομάδα ο Μάικλ Ρούμπιν, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και αναλυτής διεθνών υποθέσεων. «Ηταν ένας κακός μήνας για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και όπως συνηθίζεται τα τελευταία 17 χρόνια, είναι ακόμη χειρότερος για όσους προσπαθεί να δαιμονοποιήσει ο Τούρκος κυκλοθυμικός ηγέτης», δήλωσε, αναφερόμενος σε δημοσιογράφους, αντιφρονούντες, πολιτικούς κρατούμενους και άλλους επικριτές του. Η τουρκική αστυνομία έχει συλλάβει σε ένα μήνα τουλάχιστον 400 ανθρώπους με την κατηγορία ότι έχουν κάνει «προκλητικές» αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η πολλαπλή εργαλειοποίηση της πανδημίας από την Τουρκία έχει, σύμφωνα με αναλυτές, στόχο να εξευμενίσει τις ΗΠΑ και να κατευνάσει τις αντιδράσεις στο εσωτερικό μέτωπο, καθώς το ένα τρίτο της κοινής γνώμης θεωρεί ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί μέσα στο 2020 και 40% των ερωτηθέντων σε δημοσκόπηση ανησυχούν για τη δουλειά τους. Ο Ερντογάν γνωρίζει καλά ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι από τους σημαντικότερους συμμάχους του στην Ουάσιγκτον. Δεν είναι τυχαίο ότι μαζί με την αποστολή ιατρικού υλικού, ο Τούρκος πρόεδρος κάλεσε με συνοδευτική επιστολή του τον Τραμπ να εκτιμήσει την επίδειξη αλληλεγγύης εκ μέρους της χώρας του. «Ελπίζω πως την ερχόμενη περίοδο με το πνεύμα αλληλεγγύης που έχουμε επιδείξει στη διάρκεια της πανδημίας, το Κογκρέσο και τα ΜΜΕ των ΗΠΑ θα κατανοήσουν καλύτερα τη στρατηγική σημασία των διμερών σχέσεων», έγραψε στην επιστολή.

Η τουρκική διπλωματία της μάσκας και η επιστολή έχουν στόχο να καλλιεργήσουν τον άμεσο δίαυλο επικοινωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο. Διεθνολόγοι αναρωτιούνται, ωστόσο, πώς με τις τελευταίες του κινήσεις, και δη την αναβολή ανάπτυξης των S-400, ο Ερντογάν θα καταφέρει να κρατήσει ταυτόχρονα καλή σχέση με τον Τραμπ, χωρίς να εξοργίσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.