ΚΟΣΜΟΣ

Επόμενη στάση στο «τρίγωνο των βομβών»

O Ελι μου χαμογελά πλατιά. Με ρωτά αν είμαι νευρικός καθώς κλείνει τις πόρτες του λεωφορείου αρ. 167, το οποίο οδηγεί έξω από τον κεντρικό σταθμό λεωφορείων της Ιερουσαλήμ. Ισως διακρίνει το φόβο στο πρόσωπό μου. Πριν από λίγες μέρες, το λεωφορείο αρ. 14 ανατινάχθηκε μερικά τετράγωνα πιο κάτω. O καμικάζι περίμενε μέχρι να γεμίσει το όχημα και στη συνέχεια ανατινάχθηκε παρασέρνοντας στο θάνατο 8 ανθρώπους. «Μη φοβάσαι», μου λέει. «Το λεωφορείο μου είναι νέου τύπου. Εχει αλεξίσφαιρα παράθυρα και είναι επενδεδυμένο με ατσάλι. Τρομοκράτες άνοιξαν πυρ κατά ενός τέτοιου λεωφορείου πριν από λίγο καιρό και δεν το τρύπησε ούτε μια σφαίρα». Το λεωφορείο ακολουθεί τη διαδρομή στο κέντρο της πόλης που αποκαλείται «το τρίγωνο της βόμβας» εξαιτίας των πολλών βομβιστικών επιθέσεων που έχουν γίνει εκεί. O 42χρονος Ελι δουλεύει στον ισραηλινό οργανισμό λεωφορείων, τον Εγκέντ, τα τελευταία 20 χρόνια. O Εγκέντ συμβολίζει τις υποδειγματικές δομές του Ισραήλ και είναι συνήθης στόχος επιθέσεων των καμικάζι. Από το Σεπτέμβριο του 2000 έχουν σημειωθεί 219 επιθέσεις σε τέτοια λεωφορεία.

Το πρώτο πράγμα που παρατηρώ στον Ελι είναι ότι είναι ένοπλος. Οταν τον ρωτώ γιατί φέρει όπλο, μού απαντά ότι γι’ αυτόν είναι ζήτημα ιδεολογίας. «Αν παραδοθώ στο φόβο και πάψω να δουλεύω, τότε ίσως είναι καλύτερα να φύγω από εδώ. Οδηγώντας ένα λεωφορείο, κρατώ το Ισραήλ ζωντανό, δείχνω στους ανθρώπους ότι μπορούν να συνεχίσουν κανονικά τη ζωή τους. Υπό αυτή την έννοια είμαι στρατιώτης. Κρατώ όπλο για να προστατεύσω τον εαυτό μου και τους επιβάτες μου».

Ανοίγουν και τις ζακέτες

Περνούμε από την οδό Τζάφα, όπου πριν από λίγο καιρό ένας καμικάζι ανατίναξε το λεωφορείο αρ. 8 σκοτώνοντας 15 ανθρώπους. H κατάσταση είναι τεταμένη, μου λέει ο Ελι, γιατί η σύγκρουση διαρκεί πλέον τόσο πολλά χρόνια και γιατί πρόσφατα έχουν γίνει πολλές επιθέσεις αυτοκτονίας. Στην Ιερουσαλήμ όμως η μετακίνηση με λεωφορείο δεν κοστίζει ακριβά και γι’ αυτό και τα οχήματα είναι συχνά γεμάτα. O Ελι παρατηρεί κάθε επιβάτη που μπαίνει στο λεωφορείο και προσπαθεί να ανταλλάξει μερικές κουβέντες μαζί του. «Μαθαίνεις να διακρίνεις ποιος φαίνεται ύποπτος», λέει. «Μερικές φορές του ζητώ να ανοίξουν τις ζακέτες τους, πράγμα ενοχλητικό ιδίως όταν πρόκειται για γυναίκες».

Σε ένα από τα πολλά σημεία ελέγχου στη διαδρομή ένας στρατιώτης μπαίνει στο λεωφορείο. O Ελι πιάνει κουβέντα μαζί του και κατόπιν ο στρατιώτης ελέγχει όλους τους επιβάτες και ψάχνει κάτω από τα καθίσματά τους. «Αυτό γίνεται για να διαπιστώσουν ότι δεν κρύβεται κανείς εκεί. Πρόσφατα ένας καμικάζι είχε κρυφτεί κάτω από μια θέση, κατέβηκε σε μια στάση και ανατίναξε το σούπερ μάρκετ, το οποίο βρισκόταν εκεί».

Σε πρόγραμμα ψυχοθεραπείας

Φτάνουμε στη Δυτική Οχθη. O Ελι μου δείχνει το Τείχος ασφαλείας που χτίζουν οι Ισραηλινοί. «Δεν λέω ότι για όλα φταίνε οι Παλαιστίνιοι. Παλιά είχα φίλους σε αυτή την περιοχή. Αν πήγαινα να τους βρω τώρα, θα με σκότωναν. Ευχαρίστως θα παραχωρούσα ένα τμήμα των εδαφών μας αν ήξερα ότι έτσι θα ζούσαμε ειρηνικά όλοι μαζί. Πόσο μεγάλο όμως θα ήταν αυτό το κομμάτι γης;», διερωτάται. Ρωτώ τον Ελι αν κάποιος πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένη ιδιοσυγκρασία για να οδηγεί ένα λεωφορείο στο Ισραήλ. Μου απαντά ότι οι οδηγοί είναι συνηθισμένοι άνθρωποι όπως όλοι οι άλλοι. Προσθέτει όμως ότι ο Εγκέντ δίνει τη δυνατότητα στους οδηγούς να ακολουθούν πρόγραμμα ομαδικής ψυχοθεραπείας. Μου ομολογεί ότι και ο ίδιος τους τελευταίους δύο μήνες έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα.