ΚΟΣΜΟΣ

Ποιο είναι σήμερα το μεγάλο «ινδικό όνειρο»…

Πριν από εννέα χρόνια, όταν η Ιαπωνία υπερτερούσε των ΗΠΑ στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, είχα γράψει άρθρο σχετικά με τη δεκάχρονη κόρη μου και ένα παιχνίδι γεωγραφικών γνώσεων που παίζαμε τότε στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Προσπαθούσα, θυμάμαι, να τη βοηθήσω με στοιχεία που θα της θύμιζαν το Ντιτρόιτ και την είχα ρωτήσει: «Πού φτιάχνονται τα αυτοκίνητα»; H απάντησή της με είχε πληγώσει. «Στην Ιαπωνία».

Θυμήθηκα, λοιπόν, αυτήν την ιστορία καθώς επισκεπτόμουν εταιρεία παραγωγής προγραμμάτων λογισμικού στο Μπάνγκαλορ της Ινδίας. O διευθυντής της επιχείρησης, Ρατζές Ράο, είχε μόλις τηλεφωνήσει στον αντιπρόεδρο αμερικανικής εταιρείας για να του προτείνει συνεργασία. «Πριν από λίγα χρόνια κανείς στις ΗΠΑ δεν ήθελε να μας μιλήσει», μου τόνισε ο κ. Ράο. «Τώρα συμβαίνει το αντίθετο». Αναρωτιέμαι αν θα έρθει η στιγμή που θα λέω στην εγγονή μου ότι θα πάω στην Ινδία και αυτή θα μου απαντάει: «A, εκεί που φτιάχνονται τα προγράμματα των κομπιούτερ, παππού».

Με σκληρή δουλειά

Πώς, όμως, η Ινδία κατάφερε μέσα σε 15 χρόνια να μεταμορφωθεί από φτωχή χώρα σε κράτος «εγκεφάλων», που θα μας πάρουν όλες τις δουλειές; Απάντηση: Καλός συγχρονισμός, σκληρή δουλειά, ταλέντο και τύχη.

Το 1991, μετά δεκαετίες σοσιαλιστικής διακυβέρνησης, η Ινδία στράφηκε στην ελεύθερη οικονομία με έμφαση στις εξαγωγές. H αλλαγή πλεύσης επέτρεψε σε όσους Ινδούς ενδιαφέρονταν να πετύχουν σε κλάδους της επιστήμης, να παραμείνουν στην πατρίδα τους αντί να μεταναστεύσουν. Ετσι, η Ινδία επένδυσε στα «μεγάλα μυαλά» όταν οι συνέπειες της παγκοσμιοποίησης είχαν αρχίσει να διαφαίνονται. Επιπλέον, η ινδική οικογένεια θεωρεί την εκπαίδευση ύψιστο ιδανικό και έτσι η χώρα διαθέτει αφθονία γιατρών και μηχανολόγων. Τέλος, και η τύχη έπαιξε ρόλο. Οταν το 2000 οι εταιρείες φοβήθηκαν τον ιό της χιλιετίας, στράφηκαν προς τα φθηνά προγράμματα που θα εξασφάλιζαν τη λειτουργία των υπολογιστών τους. Ποιοι τα παρήγαγαν; Οι Ινδοί. Τα καλά νέα είναι ότι η πολιτιστικο-οικονομική καταιγίδα που ξεκίνησε το 1990 μεταμόρφωσε την Ινδία σε ισχυρό εταίρο των ΗΠΑ. Τα κακά νέα είναι ότι 555 εκατ. Ινδοί κάτω των 25 ετών θέλουν κομμάτι του «ινδικού ονείρου». Και το όνειρο αυτό μοιάζει πολύ με το «αμερικανικό όνειρο».