ΚΟΣΜΟΣ

Cyber Sapiens: Το μέλλον είναι ήδη εδώ

Αυτή τη φορά, φθάσαμε! H πρόσφατη ανακοίνωση από μέρους επιστημονικής ομάδας της Νοτίου Κορέας, ότι η πρώτη κλωνοποίηση ανθρώπου είναι πια γεγονός, προκάλεσε αναβίωση όλων των μύθων, των φόβων και των φαντασιώσεων, που συνοδεύουν την υπόθεση της κλωνοποίησης. Πρόκειται βέβαια για κλωνοποίηση με ιατρικούς στόχους, μέσω βλαστοκυττάρων, όπως επισημαίνει σε άρθρο του το γαλλικό Figaro Magazine. O δρόμος, όμως, έχει ανοίξει, είναι πλέον δυνατόν να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε την αναπαραγωγική κλωνοποίηση του ανθρώπου. Την ίδια ώρα που η ιατρική και οι άλλες επιστήμες συνδυάζονται για να μας απαλλάξουν από τον πόνο και να επιμηκύνουν το προσδόκιμο ζωής μας, οι προσπάθειές τους ξυπνούν μέσα μας λογοτεχνικές μνήμες από τον Φρανκενστάιν της Μαίρη Σέλεϊ.

Και ενώ η αναζήτηση συνεχίζεται, η ιστορία διαθέτει άφθονα παραδείγματα ιατρικών ανακαλύψεων, που συνέβαλαν στην «επισκευή» -κυριολεκτικά- του ανθρώπινου σώματος.

Η επισκευή αρχίζει…

Κέιπ Τάουν, Νότια Αφρική, 3 Δεκεμβρίου 1967. Εκείνη την ημέρα, τα όρια της ανθρώπινης ζωής επεκτείνονται σημαντικά. Την ώρα που ο κόσμος κοντοστέκεται σαστισμένος, ο καθηγητής Κρις Μπάρναρντ υπό τα άγρυπνα βλέμματα του παγκόσμιου Τύπου ανακοίνωνε την πρώτη επιτυχημένη μεταμόσχευση καρδιάς. O ασθενής Λούις Ουασκάνσκι, ο πρώτος λήπτης καρδιάς στον κόσμο έλαβε έτσι παράταση ζωής δεκαοκτώ ημερών, ενώ ο διεθνής Τύπος ασχολήθηκε εξαντλητικά με κάθε του ανάσα και καρδιακό παλμό. Οι δεκαοκτώ αυτές ημέρες επιβίωσης άνοιξαν τον δρόμο για τις πιο τρελές ελπίδες και προσδοκίες.

Κεντάκι, ΗΠΑ, 12 Ιουλίου 2001. O Λέιμαν Γκρέι και ο Ρόμπερτ Ντάουλινγκ, Αμερικανοί χειρουργοί του πανεπιστημιακού νοσοκομείου του Κεντάκι, προκαλούν αίσθηση στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, εμφυτεύοντας την πρώτη μόνιμη αυτόνομη τεχνητή καρδιά. H συσκευή ζυγίζει 900 γραμμάρια. H επέμβαση, που πραγματοποιείται κάτω από άκρα μυστικότητα, εισπράττει την κριτική του επιστημονικού κόσμου, ενώ ακόμη και οι δύο χειρουργοί δεν δίνουν πάνω από τριάντα ημέρες ζωής στον ασθενή. Για πολύ κόσμο, ο λήπτης της τεχνητής καρδιάς δεν είναι τίποτε παραπάνω από το πρώτο ανθρώπινο ρομπότ, κάτι σαν τον κινηματογραφικό ήρωα «Ρόμποκοπ».

Βιολογία και τεχνολογία

Η πρόοδος της χειρουργικής και των φαρμάκων κατά της απόρριψης μοσχευμάτων, επιτρέπουν πια την πραγματοποίηση των πλέον ριψοκίνδυνων μεταμοσχεύσεων, με ολοένα και υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας. Τα ηλεκτρονικά συστήματα και η πληροφορική έρχονται, με τη σειρά τους, να επωμισθούν σημαντικά βάρη, από τις ιατρικές ομάδες. O άνθρωπος έμαθε έτσι να «επισκευάζει» τον άνθρωπο, ερευνώντας δύο παράλληλες οδούς: τη βιολογική και την τεχνολογική.

Ηδη από το 2000, ο καθηγητής Ραμπισόν του Πανεπιστημίου του Μονπελιέ στη Γαλλία, πέτυχε το ακατόρθωτο: με το πρόσταγμα «Σήκω και περπάτα!», έσπρωξε τον παραπληγικό Μαρκ Μερζέ να κάνει τα πρώτα του βήματα, ύστερα από μία δεκαετία καθήλωσης σε αναπηρική καρέκλα. Ηλεκτρόδια, τα οποία βρίσκονταν εμφυτευμένα στους μυς και τα πόδια του Μερζέ, μαζί με μικροτσίπ στην κοιλιακή του χώρα και ένα μικρό εξωτερικό κουτί, αναλάμβαναν τη μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων στα άκρα του ασθενούς.

Με ηλεκτρόδια και πάλι, αυτή τη φορά εμφυτευμένα στον εγκέφαλο, οι επιστήμονες παλεύουν κατά της νόσου του Πάρκινσον. H μέθοδος τελειοποιήθηκε στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Γκρενόμπλ. Αλλα ηλεκτρόδια, και αυτά στον εγκέφαλο, μπορούν να προσφέρουν την όραση στους τυφλούς. H μεγάλη ακμή της τεχνολογίας εγκεφαλικής απεικόνισης επέτρεψε την αποτύπωση ενός χάρτη ακριβείας του ανθρώπινου εγκεφάλου, όπου εμφανίζονται οι ζώνες ελέγχου των κινήσεων, της σκέψης και των συναισθημάτων.

Ομάδα Αμερικανών επιστημόνων προσπαθεί τώρα να δημιουργήσει εμφύτευμα εντελώς νέου τύπου. Τα πρώτα πειράματα έγιναν σε πιθήκους, των οποίων οι εγκέφαλοι είχαν συνδεθεί σε ηλεκτρόδια. Μόλις τα ζώα ήθελαν να μετακινήσουν το χέρι τους για να πιάσουν κάποιο γλύκισμα, η επιθυμία τους απεικονιζόταν σε μια ψηφιακή οθόνη, αναλυόταν και ένας μηχανικός βραχίονας, κατευθυνόμενος από υπολογιστή, εκτελούσε την κίνηση για λογαριασμό του ζώου.