ΚΟΣΜΟΣ

Χωρίς προοπτική διεξόδου ο πόλεμος

Το μπρα ντε φερ κυβέρνησης – αντιπολίτευσης συνεχίζεται στη Λιβύη με καθημερινές αιματηρές μάχες, με καταλήψεις και ανακαταλήψεις πόλεων και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, αλλά χωρίς προοπτική σύντομης διεξόδου από την εμφύλια σύρραξη. Η ανατολική Λιβύη, που θεωρούνταν ανέκαθεν «ριγμένη» από τη συγκέντρωση εξουσιών και χρήματος στην πρωτεύουσα Τρίπολη, πρωτοστάτησε στη λαϊκή εξέγερση και αποτελεί προπύργιο της αντιπολίτευσης, με κέντρο τη Βεγγάζη, δεύτερη πόλη της χώρας. Αντίθετα, η απηνής καταστολή έχει φροντίσει ώστε η Τρίπολη να παραμένει στα χέρια του Μουαμάρ Καντάφι. Και αυτή την Παρασκευή, οι διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα δεν ήταν τέτοιες που να απειλήσουν σοβαρά το καθεστώς. Τόσο οι Λίβυοι, ανεξαρτήτως στρατοπέδου, όσο και η δύση, συμφωνούν σε ένα πράγμα. Στη Λιβύη δεν πρέπει να υπάρξει διεθνής χερσαία επέμβαση. Για τους μεν Λίβυους είναι θέμα εθνικής αξιοπρέπειας («όχι διεθνής επέμβαση, οι Λίβυοι μπορούν μόνοι τους» έγραφε μεγάλο πανό που ανήρτησαν οι εξεγερμένοι), ενώ για τις ΗΠΑ, που πασχίζουν να απεμπλακούν από το Ιράκ και το Αφγανιστάν, αποτελεί παραδοχή ρεαλιστικών περιορισμών. Αλλά και για την αεροπορική επέμβαση εξουδετέρωσης της λιβυκής αεράμυνας, για την οποία τόσο ενθουσιασμό επέδειξε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κάμερον στις αρχές της εβδομάδας, υπάρχουν ζωηρές ενστάσεις.

Ετσι, η διεθνής κοινότητα αρκείται στη στενή παρακολούθηση της κατάστασης, με στρατιωτικά και άλλα μέσα. Μετά το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το περασμένο Σάββατο, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ξεκίνησε έρευνα για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Λιβύη, ενώ η δύση επιχειρεί τον οικονομικό στραγγαλισμό του καθεστώτος Καντάφι, ώστε να μην μπορεί να χρηματοδοτήσει την αγορά όπλων και την πρόσληψη μισθοφόρων. Μένει να αποδειχθεί πόσο αποτελεσματική θα είναι αυτή η στρατηγική, δεδομένου ότι ο Καντάφι κάθεται σε ένα βουνό από πετροδολάρια, έχοντας διασφαλίσει, ως θύμα παλαιότερων διεθνών κυρώσεων, την αυξημένη ρευστότητα του λιβυκού τραπεζικού συστήματος. Η αραιοκατοικημένη και αχανής Λιβύη των 1.700.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ζει σκηνές πρωτοφανούς συνωστισμού σε τρεις κατηγορίες τόπων. Στα σύνορα, από τους ξένους εργάτες που σπεύδουν να την εγκαταλείψουν, στους φούρνους, από τον πανικό που προκαλούν οι ελλείψεις και οι πενταπλάσιες τιμές, και στα νοσοκομεία και νεκροτομεία, όπου εκτυλίσσονται σκηνές απερίγραπτης φρίκης. Τα τελευταία χρόνια ο Καντάφι είχε βελτιώσει δραματικά τις σχέσεις του με τη Δύση, φέρνοντας τώρα σε δύσκολη θέση πολλούς συνομιλητές του, όπως τον διευθυντή του βρετανικού πανεπιστημίου LSE, που παραιτήθηκε την Πέμπτη εξαιτίας του 1,5 εκατ. στερλινώ που δέχθηκε ως προσφορά για το πανεπιστήμιο από τον γιο του Καντάφι, Σαΐφ αλ Ισλάμ.