ΚΟΣΜΟΣ

Επτά σεισμοί πάνω από 8 Ρίχτερ από το 1891

Η σεισμική δόνηση των 8,9 βαθμών ανοιχτά των ακτών της ιαπωνικής νήσου Χονσού θα αποτελέσει ξεχωριστό συμβάν του 2011, αν όχι για τον αριθμό των θυμάτων, σίγουρα για το μέγεθός της. Συνήθως συμβαίνουν μόνο ένας ή δυο τέτοιοι σεισμοί κάθε χρόνο. Ακόμη και για μια χώρα σαν την Ιαπωνία, που είναι εξοικειωμένη με σεισμικά πλήγματα, είναι εξαιρετικά ισχυρός. Τα ιστορικά βιβλία δείχνουν ότι από το 1891 έχουν συμβεί επτά σεισμοί μεγαλύτεροι των 8 βαθμών στην Ιαπωνία. Και μετά τον κύριο ισχυρό σεισμό ακολουθούν ισχυροί μετασεισμοί.

Ισχυροί μετασεισμοί

Μετά τον κύριο σεισμό των 8,9 βαθμών, στις 14.46 τοπική ώρα (05.46 GMT) άρχισε μια ακολουθία ισχυρών δονήσεων – έξι από τους οποίους, μέσα σε μια ώρα κι ένα τέταρτο, ήταν ίσοι ή μεγαλύτεροι από τον πρόσφατο σεισμό (των 6,3 βαθμών) στο Κράιστ Τσερτς της Νέας Ζηλανδίας. Ο ισχυρότερος μετασεισμός ήταν 7,1 Ρίχτερ. Η τεκτονική σ’ αυτό το μέρος του κόσμου είναι βεβαίως κατανοητή. Είναι μια από τις πιο δραστήριες σεισμικά περιοχές στον πλανήτη. Η χώρα κλονίζεται από περίπου το 20% των σεισμών παγκοσμίως, μεγέθους μεγαλύτερου των 6 βαθμών Ρίχτερ, και οι σεισμογράφοι καταγράφουν κάποιου είδους δόνηση κάθε πέντε λεπτά, κατά μέσο όρο.

Η Ιαπωνία βρίσκεται στο περίφημο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς» μια τοποθεσία συχνών σεισμών και ηφαιστειακών εκρήξεων, που περιβάλλει ολόκληρο το Πλέγμα του Ειρηνικού.

Σ’ αυτό το σημείο, τα πυκνά βράχια που απαρτίζουν τον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού βυθίζονται κάτω από την Ιαπωνία, καθώς αυτή κινείται δυτικά προς την Ευρασία. Το επίκεντρο βρισκόταν κάτω από τη θάλασσα -περίπου 130 χλμ. μακριά από την πόλη Σεντάι-, αλλά σε σχετικά μικρό βάθος από την επιφάνεια της θάλασσας, στα 24 χλμ. «Ο σεισμός συνέβη στην Τάφρο της Ιαπωνίας που εκτείνεται από βορρά προς νότο και το ρήγμα έχει κλίση 15 – 20 μοίρες προς την Ιαπωνία» εξήγησε ο δρ Τζον Ελιοτ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Δεδομένου του μεγέθους του σεισμού, το ρήγμα πιθανότατα διευρύνθηκε σε μήκος 500 χλμ. Ο προηγούμενος σεισμός που ενδεχομένως διεύρυνε το ίδιο ρήγμα συνέβη το 1933 και είχε μέγεθος 8,4 βαθμών».

Προσεισμικές δονήσεις

Αυτό που ενδεχομένως έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους σεισμολόγους είναι ο αριθμός των πολύ ισχυρών προσεισμικών δονήσεων των τελευταίων ημερών. Αυτοί άρχισαν στις 9 Μαρτίου, με μια δόνηση μεγέθους 7,2 βαθμών, μόλις 40 χλμ. από την περιοχή του χθεσινού σεισμού, και συνεχίστηκαν με άλλες τρεις δονήσεις μεγαλύτερες των 6 βαθμών, μέσα στην ίδια μέρα.

Από άποψη ενημέρωσης και αντίδρασης της κοινής γνώμης, αυτοί οι προσεισμοί θα μπορούσαν να αποδειχθούν σημαντικοί, δεδομένου ότι υπενθυμίζουν στον κόσμο τι πρέπει να κάνει σε ένα μεγάλο σεισμό για να προστατευτεί.

Υπενθυμίζεται ότι η κλίμακα μέτρησης σεισμών δεν είναι γραμμική. Κάθε μονάδα αύξησης του μεγέθους ισοδυναμεί με 32 φορές την έκλυση ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, ο χθεσινός (Παρασκευή) σεισμός των 8,9 βαθμών ήταν περίπου 250 φορές πιο ενεργητικός από οτιδήποτε συνέβη την Τετάρτη. Στην Ιαπωνία συνέβησαν περίπου δέκα σεισμοί από το 1900, που είχαν σημαντικές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.