ΚΟΣΜΟΣ

Τα ματωμένα χρήματα

Ενας τρόπος για να καταλαγιάσει η αναστάτωση γύρω από τη σύλληψη του εργολάβου της CIA Ρέιμοντ Ντέιβις στη Λαχώρη, στις 27 Ιανουαρίου, είναι, καθώς λένε Αμερικανοί και Πακιστανοί αξιωματούχοι, ένα μουσουλμανικό τελετουργικό γνωστό ως «ματωμένα χρήματα».

Ο τρόπος αυτός προϋποθέτει κατ’ αρχάς έναν εξέχοντα μουσουλμάνο διαμεσολαβητή -ίσως από τη Σαουδική Αραβία, ίσως από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα- που θα καλέσει τους συγγενείς των δύο ανδρών τους οποίους σκότωσε ο Ντέιβις στον Κόλπο. Οι διαπραγματεύσεις για τις αποζημιώσεις προς τις οικογένειες των θυμάτων μπορούν να διεξαχθούν εν ηρεμία. Μόλις επιτευχθεί συμφωνία ως προς τη διευθέτηση αυτή, η δίωξη κατά Ντέιβις για φόνο μπορεί να εκδικαστεί σε πακιστανικό δικαστήριο.

Ανώτερος Πακιστανός αξιωματούχος στην Ουάσιγκτον μου περιέγραψε την κεντρική ιδέα περί «ματωμένων χρημάτων», πριν από λίγες μέρες. Ενας άλλος αξιωματούχος του διυπηρεσιακού διευθυντηρίου μυστικών πληροφοριών του Πακιστάν (ISI) τάχθηκε υπέρ της ιδέας αυτής, διότι, καθώς είπε, έχει το πλεονέκτημα να συνάδει με τα ήθη και έθιμα της Μέσης Ανατολής και της νότιας Ασίας, που έχουν να κάνουν με τη διευθέτηση των αντιπαραθέσεων.

Αμερικανός αξιωματούχος, που του ζητήθηκε η γνώμη για τη μέσω τρίτου διαμεσολάβηση, είπε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να διερευνήσουν οποιαδήποτε ή και όλες τις εναλλακτικές λύσεις για την επίλυση αυτού του ζητήματος. «Είναι προς όφελος όλων να υπερβούμε το θέμα Ντέιβις και νομίζω ότι οι Πακιστανοί αντιλαμβάνονται πολύ καλά τι διακυβεύεται», εξήγησε.

Το Πακιστάν θέλει βεβαίως από τη CIA να δεσμευθεί ότι δεν θα διεξάγει «μονομερείς επιχειρήσεις» στο Πακιστάν σαν κι αυτές στις οποίες φέρεται αναμεμειγμένος ο Ντέιβις. Οι Πακιστανοί λένε ότι σε θέματα μυστικών υπηρεσιών θέλουν να έχουν μεταχείριση ανάλογη με εκείνη άλλων συμμάχων των ΗΠΑ, όπως είναι η Βρετανία και η Γαλλία.

Η διερεύνηση περί της άρσης του αδιεξόδου στην υπόθεση Ντέιβις σηματοδοτεί μια σημαντική μεταβολή ύφους, εφόσον τις τελευταίες εβδομάδες οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και του Πακιστάν όδευαν προς την ολέθρια ρήξη. Αμφότερες οι πλευρές θέλουν να διευθετήσουν το πρόβλημα προτού καταλήξει στα δικαστήρια, στις 14 Μαρτίου. Η δικαστική διαδικασία θα φέρει σε δύσκολη θέση την ISI και την πακιστανική κυβέρνηση, στην καλύτερη δε περίπτωση θα λήξει με μακροχρόνια φυλάκιση του Ντέιβις.

Η επιθυμία των Πακιστανών να εξευρεθεί λύση είναι εμφανής και σε μήνυμα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που μου έστειλε πρόσφατα ανώτερος αξιωματούχος της ISI στο Ισλαμαμπάντ. «Τα πράγματα πάνε προς το καλύτερο· και προς όφελος της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, υπήρξε συμφωνία για τη συνέχιση της συνεργασίας», λέει.

Ο ίδιος υπογραμμίζει την υπέρτατη επιθυμία των Πακιστανών να έχουν αντιμετώπιση εταίρου και όχι υφισταμένου. «Εχουμε ανάγκη να μας δείχνουν εμπιστοσύνη, να μας μεταχειρίζονται ως ισότιμους εταίρους, να μας σέβονται για αυτό που είμαστε, δηλαδή σύμμαχοι και όχι δορυφόροι», γράφει στο μήνυμά του. «Ζητήσαμε η CIA να συνεργάζεται μαζί μας και όχι πίσω από την πλάτη μας και επίσης ζητήσαμε να μας πληροφορήσουν ποιος άλλος βρίσκεται εκεί (για τη CIA) και τι κάνει», συνεχίζει.

Οταν ο Αμερικανός αξιωματούχος ρωτήθηκε τι γνώμη έχει για το αίτημα του Πακιστάν να «δηλώνονται» το προσωπικό της υπηρεσίας και οι επιχειρήσεις, αυτός ζήτησε με τη σειρά του οι προτάσεις του είδους «να συζητούνται κατ’ ιδίαν μεταξύ Αμερικανών και Πακιστανών αξιωματούχων, ως είθισται όταν πρόκειται για ευαίσθητα ζητήματα».

Η υπόθεση Ντέιβις παραμένει ένα μυστήριο, μολονότι έχει περάσει πάνω από μήνας από την αποκάλυψή της. Συνελήφθη αφού πυροβόλησε δύο Πακιστανούς που τον ακολουθούσαν και τους οποίους πέρασε για κλέφτες, σύμφωνα με την επίσημη αμερικανική εκδοχή. Ομως, ανώνυμος αξιωματούχος της ISI επικαλείται ρεπορτάζ του Ασοσιέιτεντ Πρες από το Ισλαμαμπάντ στις 23 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το οποίο ο Ντέιβις «γνώριζε και τους δύο άνδρες που πυροβόλησε». Αυτό αφήνει να εννοηθεί ότι, είτε άνθρωποι της ISI είτε τρομοκράτες είχαν αναλάβει την αποστολή της παρακολούθησής του ή της παρενόχλησής του.

Οι Πακιστανοί αισθάνονται ότι αρχικά παραπλανήθηκαν στην υπόθεση αυτή. Αμέσως μετά τη σύλληψη, αξιωματούχος της πρεσβείας τους στην Ουάσιγκτον επικοινώνησε με τη CIA και ρώτησε εάν ο Ντέιβις εργαζόταν για την υπηρεσία. Προφανώς, του είπαν «όχι». Ο αξιωματούχος επανήλθε στις 2 Φεβρουαρίου, ρώτησε και ξαναρώτησε και η υπηρεσία αρνήθηκε κάθε ανάμειξη.

Τα έγγραφα που αφορούν τη βίζα, αλλά και την ανάθεση αποστολής στον Ντέιβις, είναι ασαφή, αν μη τι άλλο. Οταν τον συνέλαβαν, είχε τρεις διαφορετικές ταυτότητες. Δεν περιλαμβάνεται σε αμερικανικό κατάλογο της 25ης Ιανουαρίου με τα ονόματα όλων εκείνων που πρέπει να καταγραφούν από το υπουργείο Εξωτερικών. Λέγεται ότι το όνομά του προστέθηκε μία ή δύο ημέρες μετά τη σύλληψή του. Ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί τι ακριβώς έκανε στη Λαχώρη ή εάν είχε εργαστεί νωρίτερα ως εργολάβος του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας, προτού μεταπηδήσει στη CΙΑ.

Για την ώρα, μοναδική βεβαιότητα είναι ότι και η CIA και η ISI θα ήθελαν να βρουν τρόπο να διευθετήσουν αθόρυβα το ζήτημα, χωρίς έξωθεν βοήθεια, και προτού η κατάσταση χειροτερέψει. «Εάν η διαμεσολάβηση αποτύχει και το θέμα καταλήξει στα δικαστήρια, θα πρόκειται για «πυρηνική βόμβα»», λέει ένας Πακιστανός.