ΚΟΣΜΟΣ

Γιατί η Φουκουσίμα δεν είναι Τσερνομπίλ

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την πυρηνική καταστροφή του Τσερνομπίλ, οι συγκρίσεις με το δυστύχημα της Φουκουσίμα δίνουν και παίρνουν. Τα δύο γεγονότα δεν έχουν, όμως, καμία σχέση μεταξύ τους, όπως εξηγούν ειδικοί στην εφημερίδα Brisbane Times της Αυστραλίας.

Αν και η κατάσταση στους αντιδραστήρες της Φουκουσίμα παραμένει ρευστή, με σειρά εκρήξεων όλη την εβδομάδα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις του ατυχήματος της Ιαπωνίας θα είναι μικρές μπροστά σε εκείνες της έκρηξης στον αντιδραστήρα της σοβιετικής δημοκρατίας της Ουκρανίας το 1986. Η έκρηξη εκείνη είχε προκαλέσει το θάνατο 31 εργαζομένων στο εργοστάσιο και είχε μολύνει περί τα 8,4 εκατομμύρια κατοίκους, με χιλιάδες από αυτούς να υποκύπτουν σε ασθένειες τα πρώτα κιόλας χρόνια μετά το δυστύχημα. Η κλίμακα του δυστυχήματος στο Τσερνομπίλ οφειλόταν στην ξεπερασμένη ψυχροπολεμική πυρηνική τεχνολογία της ΕΣΣΔ, αποκλείοντας έτσι επανάληψη τραγωδίας τέτοιας κλίμακας στην Ιαπωνία, σύμφωνα με τον επιστημονικό συνεργάτη του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, τον φυσικό Ντέβιν Σμιθ. «Το πρόβλημα στο Τσερνομπίλ ήταν ότι το νερό στο εσωτερικό του εργοστασίου είχε μετατραπεί σε υδρογόνο σε αέρια μορφή και οξυγόνο, που προκάλεσαν την έκρηξη. Ολος ο πλανήτης -εκτός από τους Σοβιετικούς- γνώριζε ότι το πρόβλημα αυτό έπρεπε να έχει αντιμετωπιστεί στο στάδιο του σχεδιασμού, πολλά χρόνια πριν από την κατασκευή της μονάδας. Παρότι γνωρίζουμε ότι στη Φουκουσίμα σημειώθηκαν πολλές εκρήξεις, αυτές σημειώθηκαν έξω από το γιγάντιο περίβλημα ασφαλείας, κατασκευασμένο από ατσάλι και μπετόν, που προλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό τη διαρροή ραδιενέργειας», λέει ο δρ Σμιθ.

Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις της ιαπωνικής πυρηνικής κρίσης θα είναι ανάλογες με εκείνες του πυρηνικού ατυχήματος στο Θρι Μάιλ Αϊλαντ της Πενσιλβάνια των ΗΠΑ το 1979. Το ατύχημα του 1979 δεν είχε προκαλέσει θανάτους εργαζομένων, ενώ η δυσλειτουργία αφορούσε αστοχία βαλβίδας νερού, που έμεινε ανοιχτή και προκάλεσε υπερθέρμανση του αντιδραστήρα. «Στην Πενσιλβάνια, το σχάσιμο καύσιμο έλιωσε, αν και το καλύτερα σχεδιασμένο σύστημα προστασίας του αμερικανικού αντιδραστήρα, σε σχέση με το ρωσικό, βοήθησε στη διακοπή της αντίδρασης και την περιορισμένη διαρροή ραδιενέργειας», λέει ο δρ Σμιθ. Οι κάτοικοι της γεωγραφικής ζώνης εμβαδού 155.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων γύρω από το Τσερνομπίλ δεν ήταν, όμως, τόσο τυχεροί. Πολλοί της ζώνης αυτής, με έκταση ίση με εκείνη της μισής Ιταλίας, εισέπνευσαν ραδιενεργό ιώδιο και εμφάνισαν ως αποτέλεσμα καρκίνο του θυρεοειδούς. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, η καταστροφή της Φουκουσίμα αναμένεται να κοστίσει τη ζωή σε 4.000 ανθρώπους.

Το δυστύχημα του Τσερνομπίλ υποχρέωσε περισσότερους από 400.000 ανθρώπους να μετοικήσουν, ενώ εκατομμύρια άλλοι συνέχισαν να ζουν σε περιοχές με σημαντική μόλυνση. Αγροτικές εκτάσεις, μεγαλύτερες σε μέγεθος από τη Δανία, μολύνθηκαν με καίσιο-137 και στρόντιο-90, ραδιενεργά στοιχεία με ζωή 30 και 28 ετών αντίστοιχα.

Οι δεκαετίες πόνου για την Ουκρανία ξεκίνησαν με μία απλή και συνηθισμένη δοκιμή των συστημάτων ασφαλείας, με δοκιμαστική διακοπή 20 δευτερολέπτων του συστήματος. Αν και η δοκιμή του ηλεκτρικού συστήματος επείγουσας διακοπής λειτουργίας έμοιαζε να πηγαίνει καλά, επτά δευτερόλεπτα αργότερα, απότομη άνοδος της τάσης προκάλεσε χημική έκρηξη, που απελευθέρωσε 520 επικίνδυνα ραδιο-νουκλεΐδια στην ατμόσφαιρα. Η ισχύς της έκρηξης συνέβαλε στη ραγδαία και ταχεία εξάπλωση της μόλυνσης σε μεγάλα τμήμα της Δυτικής ΕΣΣΔ.

Η πιο προηγμένη τεχνολογία και η αυστηρή τήρηση κανόνων ασφάλειας στην κατασκευή των ιαπωνικών πυρηνικών εργοστασίων θα γλιτώσουν τη χώρα και τον κόσμο από ανάλογη πυρηνική καταστροφή, σύμφωνα με τον καθηγητή Φυσικής Αντριου Ονίλ του Πανεπιστημίου Γκρίφιθ στο Μπρίσμπεϊν, που αναφέρει ότι τα ιαπωνικά πυρηνικά εργοστάσια είναι από τα ασφαλέστερα στον κόσμο. «Διαθέτουν ιδιαίτερα προηγμένα συστήματα, που διακόπτουν τη λειτουργία του αντιδραστήρα», λέει ο δρ Ονίλ.