ΚΟΣΜΟΣ

Ανταγωνισμός για την επόμενη μέρα

Τι γίνεται λοιπόν από εδώ και εμπρός; Να αφήσουν τον Καντάφι να σταθεροποιηθεί, με αποτέλεσμα την ντε φάκτο διχοτόμηση της χώρας ή να επιτεθούν στις χερσαίες δυνάμεις του, υπερβαίνοντας κατά πολύ την απόφαση 1973 του Συμβουλίου Ασφαλείας; Το δίλημμα είναι οδυνηρό και για την ίδια την αντιπολίτευση, η οποία κινδυνεύει να εκπέσει σε ρόλο «Βόρειας Συμμαχίας» του Αφγανιστάν, απλής συμπληρωματικής δύναμης σε μια εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος από τους «Σταυροφόρους».

Το πιθανότερο είναι ότι, παρ’ όλα αυτά, ο Λίβυος ηγέτης δεν πρόκειται να επιβιώσει, τουλάχιστον πολιτικά, της κρίσης, ότι αυτό προεξοφλείται από τους πάντες και πως όλος ο καβγάς γίνεται για το πώς θα «πλασαριστεί» κάθε πλευρά στη μετα-Καντάφι εποχή. Η Γαλλία, η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το Λιβυκό Εθνικό Συμβούλιο και πρωτοστάτησε στην ανάληψη δράσης, ποντάρισε στην απόλυτη επικράτηση των επαναστατών. Η παράτολμη κίνηση του Σαρκοζί είχε νόημα, πρώτον γιατί η Γαλλία ήταν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένη από τη λιβυκή αγορά επί Καντάφι, δεύτερον γιατί με τη στάση της αυτή ξέπλυνε εν μέρει την ντροπή για την υποστήριξη, μέχρι την τελευταία στιγμή, του Μπεν Αλι στην Τυνησία και τρίτον γιατί βρήκε μια ευκαιρία να διαδραματίσει έναν ηγετικό ρόλο σε επίπεδο Ευρώπης, αντισταθμίζοντας την απόλυτη γερμανική ηγεμονία στο οικονομικό επίπεδο.

Ωστόσο, οι Αμερικανοί δεν έχουν λόγους να ακολουθήσουν μέχρι τέλους τη γαλλική στρατηγική, μεταξύ άλλων γιατί δεν εμπιστεύονται καθόλου την εξέγερση και τους ηγέτες της. Τους άφησαν λοιπόν να αποδυναμωθούν αρκετά, σε πρώτο χρόνο, ενώ σε δεύτερο χρόνο αποσταθεροποίησαν τον Καντάφι και σε τρίτο ελπίζουν να ευοδωθεί το σενάριο που σαφέστατα έχει περιγράψει η Χίλαρι Κλίντον: να υπάρξει δηλαδή εσωτερική ανταρσία στελεχών του καθεστώτος, μονάδων του στρατού και φυλών, που θα «τελειώσει» τον Καντάφι, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα συμβιβασμό μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης. Σε αυτή την περίπτωση η εξέγερση της Ανατολικής Λιβύης θα έχει παίξει όντως τον ρόλο της Βόρειας Συμμαχίας, που πλήρωσε τον μεγαλύτερο φόρο αίματος εναντίον του τυραννικού καθεστώτος, μόνο για να δει να παίρνει την εξουσία ένας Καρζάι από τη φυλή των συμμάχων των Ταλιμπάν, των Παστούν. Απομένει να αποδειχθεί αν αυτός ο υπόρρητος σχεδιασμός μπορεί όντως να υλοποιηθεί κι αν επιφυλάσσει για τη Λιβύη ένα μέλλον καλύτερο από εκείνο του Αφγανιστάν.