ΚΟΣΜΟΣ

Θρίλερ με τα χημικά της Συρίας

Το σχέδιο που ανακοινώθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο για τη μεταφορά των χημικών όπλων της Συρίας έξω από τη χώρα μέσα στις επόμενες εβδομάδες έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ουάσιγκτον, αφού συμπεριλαμβάνει τη διέλευσή τους από περιοχές όπου ακόμη μαίνεται ο εμφύλιος πόλεμος και κατόπιν την αποθήκευσή τους σε ένα πλοίο. Για την ασφάλεια των όπλων, αρμόδιες είναι αποκλειστικά οι στρατιωτικές δυνάμεις του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ, ο οποίος εξέπληξε τους Αμερικανούς αξιωματούχους με την άμεση ανταπόκρισή του στη συμφωνία για τη συγκέντρωση και την παράδοση του χημικού οπλοστασίου της Συρίας σε διεθνή έλεγχο, αν και η αξιοπιστία του αμφισβητείται.

Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, το φορτίο θα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε επιθέσεις. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχει δοκιμαστεί κάτι παρόμοιο σε περίοδο εμφύλιου πολέμου και κανείς δεν είναι διατεθειμένος να φέρει στρατεύματα στη Συρία για την προστασία των όπλων, το ίδιο κι εμείς», δήλωσε ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος, όταν ρωτήθηκε σχετικά με το εάν υπάρχει κάποιο εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που το φορτίο των χημικών όπλων δεχθεί επίθεση. Οπως σχολίασε άλλος Αμερικανός αξιωματούχος, οι ΗΠΑ και τα άλλα έθνη βρίσκονται αντιμέτωπα με την επιλογή «είτε να αφήσουν τα όπλα στη Συρία, ελπίζοντας για το καλύτερο, είτε να προσπαθήσουν να τα βγάλουν από τη χώρα και επίσης να ελπίσουν ότι όλα θα πάνε καλά». Ακόμη και εάν τα χημικά όπλα φτάσουν με επιτυχία στο πλοίο και αποθηκευθούν ως φορτίο που θα μεταφερθεί έξω από το συριακό κράτος, ακολουθώντας τις προθεσμίες που έχουν οριστεί –δηλαδή έως τις 31 Δεκεμβρίου για τα πιο επικίνδυνα από αυτά και έως τις 5 Φεβρουαρίου για τα υπόλοιπα–, τα προβλήματα δεν θα έχουν φτάσει στο τέλος τους.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες, η Αλβανία αναγκάστηκε να απορρίψει την αμερικανική πρόταση για καταστροφή των χημικών όπλων στο έδαφός της, όταν χιλιάδες Αλβανοί πολίτες κατέκλυσαν τους δρόμους διαμαρτυρόμενοι ενώπιον μιας τέτοιας προοπτικής. Η Νορβηγία επίσης απέρριψε το αίτημα, τονίζοντας ότι δεν διαθέτει την τεχνογνωσία ή τις υποδομές για την καταστροφή των όπλων, με το ζήτημα να δημιουργεί έντονες αντιδράσεις και στη νορβηγική κοινή γνώμη. Ορατή προοπτική; Τα χημικά όπλα της Συρίας μπορεί να βρίσκονται στο πλοίο για αρκετό χρονικό διάστημα προτού κάποια χώρα δεχθεί να αναλάβει την καταστροφή τους. Η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει την εισαγωγή χημικών όπλων με σκοπό την καταστροφή, ενώ η Ρωσία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί ούτε το ζήτημα καταστροφής των δικών της όπλων. Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, είναι ότι το φορτίο μέσα στις επόμενες εβδομάδες μπορεί να αποτελέσει στόχο για τους αντικαθεστωτικούς της Συρίας που μάχονται την κυβέρνηση Ασαντ ή μέλη της Αλ Κάιντα που έχουν «εξασκηθεί» εδώ και αρκετό διάστημα σε επιθέσεις εναντίον οχημάτων του στρατού, ακόμα και για μέλη του στρατού του Ασαντ.

Η αρχική πρόθεση των ΗΠΑ ήταν να αποφευχθεί εξ ολοκλήρου η μεταφορά των όπλων, και τα πρώτα σχέδια προέβλεπαν την καταστροφή τους σε συριακό έδαφος. Αυτό όμως θα απαιτούσε την εκτεταμένη παρουσία ξένων στρατευμάτων, με πολλούς περιβαλλοντικούς κινδύνους να καραδοκούν. Επίσης, θα απαιτούνταν μεγάλο χρονικό διάστημα για την κατασκευή των ειδικών εγκαταστάσεων.