ΚΟΣΜΟΣ

Ολα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για το Ιράν

Σε ιδιαίτερα κρίσιμη φάση εισήλθαν την εβδομάδα που πέρασε οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης και στο Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Το πρωί του Σαββάτου συναντήθηκαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ, Βρετανίας, Γερμανίας, Ρωσίας, Γαλλίας και Κίνας στη Γενεύη προκειμένου να βρεθεί μια κοινώς αποδεκτή συμφωνία, κάτι που από πολλούς χαρακτηρίζεται αρκετά δύσκολο. Ηδη από το βράδυ της Παρασκευής άρχισε να διακρίνεται κάποια κινητικότητα, δημιουργώντας προσδοκίες για μια προσωρινή συμφωνία, η οποία θα ανοίξει τον δρόμο για την οριστική διευθέτηση του προβλήματος μέσα στους επόμενους μήνες.

Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί η απόφαση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ να μεταβεί αιφνιδιαστικά στη Γενεύη, προκειμένου να ρίξει το βάρος του στην επίτευξη συμφωνίας, ενώ και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι μετέβη νωρίς το Σάββατο στη Γενεύη για να συμμετάσχει στις συζητήσεις. Αρχικά, οι χώρες της «Ομάδας των Εξι» (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία) είχαν αποφασίσει να αντιπροσωπευθούν στις διαπραγματεύσεις σε κατώτερο επίπεδο, καθώς η ατελέσφορη έκβαση του προηγούμενου γύρου των συνομιλιών, παρά τη διάχυτη αίσθηση πως η προσωρινή συμφωνία ήταν πολύ κοντά, κατέστησε όλους τους εμπλεκομένους πιο επιφυλακτικούς.

Την ατμόσφαιρα επιβάρυναν οι δηλώσεις του Ανώτατου Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αγιατολάχ Χαμενεΐ, την περασμένη Τετάρτη. Δεν ήταν μόνον η οξύτατη επίθεσή του εναντίον του Ισραήλ (το χαρακτήρισε «λυσσασμένο σκυλί στη Μέση Ανατολή») και της Γαλλίας, την οποία θεώρησε υπεύθυνη για την αποτυχία του προηγούμενου γύρου διαπραγματεύσεων. Αντιδρώντας στις «υπερβολικές», κατά το Ιράν, απαιτήσεις της Δύσης, ο Χαμενεΐ έθεσε ως «κόκκινη γραμμή» την αναγνώριση, από τη διεθνή κοινότητα, του δικαιώματός του στον εμπλουτισμό ουρανίου· αξίωση την οποία, τουλάχιστον, οι ΗΠΑ δεν ήταν έτοιμες να αποδεχθούν. Πάντως, από το βράδυ της Παρασκευής, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν ότι η «Ομάδα των Εξι» αποδέχθηκε, τελικά, το αίτημα της Τεχεράνης, αλλά η είδηση αυτή δεν έγινε δυνατόν να επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές.

Γεγονός είναι πως ο χρόνος πιέζει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Στο Ιράν, όσο δεν επιτυγχάνεται συμφωνία, ο μετριοπαθής πρόεδρος Ροχανί μένει εκτεθειμένος στις πιέσεις των σκληροπυρηνικών για αλλαγή πορείας, ενώ στις ΗΠΑ ο πρόεδρος Ομπάμα αντιμετωπίζει την εντεινόμενη πίεση του Κογκρέσου για νέες κυρώσεις εναντίον της Τεχεράνης, κάτι που θα μπορούσε να σημάνει το άδοξο τέλος των διαπραγματεύσεων.