ΚΟΣΜΟΣ

Οι κοινωνικές παροχές στο μικροσκόπιο

18s6

Οταν έφτασε στη Βρετανία πριν από μία δεκαετία, η Πολωνή Γιουστίνα Μίκλερ εργάστηκε σκληρά για να βρει μια δουλειά ως καθαρίστρια, να μάθει αγγλικά και, όπως λέει, δεν της πέρασε ποτέ από το μυαλό να κάνει αίτηση για κάποιο επίδομα. Πλέον η Μίκλερ είναι διευθύντρια σε εταιρεία καθαρισμού και υποστηρίζει ότι το ένα τρίτο από τους πάνω από πενήντα Πολωνούς που απασχολεί είναι αποδέκτες κάποιου επιδόματος από το βρετανικό κράτος. «Το σύστημα τους το επιτρέπει εύκολα», δηλώνει.

Ως μέλη της Ευρώπης των «28», οι Πολωνοί πολίτες διαθέτουν σχεδόν κοινά δικαιώματα στις κοινωνικές παροχές με τους Βρετανούς, όπως ορίζει η ευρωπαϊκή πολιτική, σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να υποστηρίξει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και να δημιουργήσει μια ζωντανή αγορά εργασίας με μεγάλη κινητικότητα. Αντίθετα, η πολιτική αυτή μάλλον διασπά την Ευρώπη. Σε μια εποχή που ορισμένες κυβερνήσεις εφαρμόζουν πολιτικές λιτότητας που έχουν οδηγήσει σε μεγάλες περικοπές στις δαπάνες, η δημόσια συζήτηση στο εσωτερικό της Ευρώπης για τη μετανάστευση έχει συνδεθεί με το ακανθώδες ζήτημα του κόστους του κοινωνικού κράτους.

Τα επιδόματα μπορεί να είναι υψηλότερα στη Βρετανία από ό,τι στις πρώην κομμουνιστικές χώρες, που πλέον αποτελούν τμήμα της Ε.Ε., αλλά δεν είναι πιο γενναιόδωρα από εκείνα των δυτικοευρωπαϊκών κρατών. Η πρόσβαση σε αυτά, ωστόσο, είναι σχετικά εύκολη. «Στη Βρετανία, ειδικά, έχει δημιουργηθεί μια τοξική κατάσταση», σχολιάζει ο Ματς Πέρσον, επικεφαλής της «Ανοιχτής Ευρώπης», ερευνητικής εταιρείας του Λονδίνου, και τονίζει ότι ο συνδυασμός με την ανησυχία για τη μετανάστευση και τη δυσπιστία απέναντι στους πολιτικούς χειροτερεύει τις συνθήκες.

Το πολιτικό δηλητήριο έχει αρχίσει να εξαπλώνεται. Οταν ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον πρότεινε αλλαγές στους κανονισμούς για τις κοινωνικές παροχές με τέτοιο τρόπο ώστε να καταστεί πιο δύσκολο για ορισμένους μετανάστες να λάβουν επιδόματα, ο Λάζλο Αντορ, ο επίτροπος της Ε.Ε. για την Εργασία και τις Κοινωνικές Παροχές, είπε ότι η Βρετανία ρισκάρει να γίνει η «κακιά» χώρα της Ενωσης. Οι κανονισμοί που επιτρέπουν στα άτομα να κινούνται ελεύθερα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ενωσης και που τους προσφέρουν ίσα δικαιώματα έχουν αρχίσει να αμφισβητούνται για πρώτη φορά εδώ και χρόνια.

Η δημόσια συζήτηση στη Βρετανία είναι η πιο έντονη από όλες, αφού μια κυβερνητική μελέτη του 2004 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι θα υπήρχαν τουλάχιστον 5.000 με 13.000 αφίξεις μεταναστών κάθε χρόνο μέχρι το 2010. Επίσης, μια λίστα του 2011 υποδείκνυε ότι 521.000 Πολωνοί που είναι κάτοικοι Βρετανίας έφτασαν στη χώρα το 2004. Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι αυτή η τεράστια εισροή μεταναστών κυρίως νεαρής ηλικίας με μεγάλη θέληση για εργασία ενίσχυσε τη βρετανική οικονομία, αλλά δεδομένων των αριθμών δεν είναι αξιοπερίεργο που τα προβλήματα του κοινωνικού κράτους ανακύπτουν εντονότερα εκεί. Το σημαντικότερο ζήτημα αποτελούν τα επιδόματα που χορηγούνται στους γονείς, τα οποία μπορούν να διεκδικηθούν ακόμη και εάν το παιδί τους κατοικεί σε κάποιο άλλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.