ΚΟΣΜΟΣ

Παλαιστίνιοι φοιτητές στο Αουσβιτς

Παλαιστίνιοι φοιτητές στο Αουσβιτς

Σ​​τα τέλη Μαρτίου 2014, μια ομάδα 27 Παλαιστίνιων φοιτητών του πανεπιστημίου Αλ Κουντς της Ανατολικής Ιερουσαλήμ επισκέφτηκε το Αουσβιτς, με πρωτοβουλία του καθηγητή Αμερικανικών Σπουδών του εν λόγω πανεπιστημίου Μοχάμεντ Ντατζάνι (Dajani). Αντλώ την πληροφορία από τα σχετικά άρθρα του William Booth στην Washington Post (13.4.2014) και του Matthew Kalman στη Haaretz.com (28.3.2014)). Ηταν, φαίνεται, η πρώτη φορά που έγινε κάτι τέτοιο.

Δεν γνωρίζω τίποτε για τον Παλαιστίνιο καθηγητή, έμαθα όμως με την ευκαιρία αυτή ότι ίδρυσε το 2007 μια ομάδα για την προώθηση της ιδέας ενός μετριοπαθούς Ισλάμ, η οποία φέρει το όνομα Βασάτια. Η λέξη σημαίνει κυριολεκτικά τη μέση οδό, χρησιμοποιείται όμως στο Κοράνι με τη σημασία της μετριοπάθειας, της δικαιοσύνης, της ισορροπίας. Στην ιστοσελίδα της (Wasatia) μπορεί να πληροφορηθεί ο ενδιαφερόμενος για τη δράση της και να διαβάσει κείμενα του ιδρυτή της.

Το ταξίδι εντασσόταν σε ένα τριμερές εκπαιδευτικό πρόγραμμα Εβραίων, μουσουλμάνων και χριστιανών για τη συμφιλίωση και την επίλυση συγκρούσεων. Οι τρεις εταίροι του προγράμματος είναι το Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν της Νεγκέβ, το Πανεπιστήμιο Φρίντριχ Σίλερ της Ιένας (η προτεσταντική σχολή του) και η Βασάτια – όχι το ίδιο το Αλ Κουντς, διότι τα παλαιστινιακά πανεπιστήμια δεν μετέχουν σε κοινές δράσεις με εβραϊκά. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, Ισραηλινοί φοιτητές επισκέφτηκαν τον καταυλισμό Παλαιστινίων προσφύγων Ντχέισε (Dheisheh), κοντά στη Βηθλεέμ.

Το Αλ Κουντς αποδοκίμασε τον Ντατζάνι και πολλοί συμπατριώτες του τον θεωρούν αργυρώνητο προδότη. Εκείνος όμως δεν πρόκειται να πάψει, από ό,τι φαίνεται, την προσπάθειά του να διδαχτούν οι Παλαιστίνιοι, στα σχολεία και στα πανεπιστήμιά τους, την ιστορία του Ολοκαυτώματος. Το επιχείρημά του δεν είναι απλώς ότι πρέπει να γνωρίζει ο ένας λαός τα βάσανα του άλλου, αλλά κυρίως ότι κάθε λαός δικαιούται και οφείλει να γνωρίζει εν γένει την αλήθεια. Η στάση αυτή μάλιστα είναι η μόνη, πιστεύει ορθά ο Ντατζάνι, που μπορεί να αποτρέψει εν προκειμένω τον κίνδυνο να θεωρηθεί η παλαιστινιακή Νακμπά ό,τι και η Σοά, γιατί απλούστατα δεν είναι αλήθεια: η φρικτή και αποτρόπαιη Νακμπά ανήκει στις εθνικές συγκρούσεις, ενώ το Ολοκαύτωμα δεν αποτελεί εθνική ή πολιτική διαμάχη, στην οποία ο καθένας πολεμάει με τα μέσα που διαθέτει, αλλά συστηματική εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων, όπου Γης, γιατί είχαν διαπράξει –ας το ξαναπούμε για χιλιοστή φορά– το ανήκουστο έγκλημα να έχουν γεννηθεί. Υπ’ αυτήν την έννοια η διδασκαλία του Ολοκαυτώματος μπορεί να συμβάλει, όσο της αναλογεί, και στην προοπτική της ειρήνης, αφού καμία ειρήνη δεν στεριώνει χωρίς αναγνώριση και αποδοχή της αλήθειας, της δικής μας και του άλλου.

Είναι φανερό ότι το εγχείρημα του Ντατζάνι και όσων άλλων Παλαιστινίων πιστεύουν τα ίδια θα αργήσει πολύ να βρει απήχηση στην παλαιστινιακή κοινωνία, γιατί ο αντισημιτισμός θρασομανάει σήμερα εκεί, όπως και γενικότερα στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, περιβεβλημένος τη λαμπρή στολή του αντισιωνισμού και του αντιιμπεριαλισμού. Ο σημερινός αραβομουσουλμανικός αντισημιτισμός είναι και αυτός εξολοθρευτικός, γιατί αρνείται στο Ισραήλ το δικαίωμά του να υπάρχει.

Οσο και αν το κράτος του Ισραήλ κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να εξάπτει και να νομιμοποιεί το μίσος των Παλαιστινίων εναντίον του, ο αντισημιτισμός τους υπάρχει πολύ πριν από την ίδρυσή του και είναι βαθιά ριζωμένος στην ιστορία τους και την ψυχή τους. Ο μεγάλος μουφτής της Ιερουσαλήμ Αλ Χουσεϊνί (1897-1974), ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του αραβικού αγώνα κατά των Εβραίων, μέχρι τουλάχιστον το 1948, ήταν ναζιστής. Το 1937 απευθύνει έκκληση στους μουσουλμάνους όλου του κόσμου να εκκαθαρίσουν τις χώρες τους από τους Εβραίους και στις 28 Νοεμβρίου 1941 συναντιέται προσωπικά με τον Χίτλερ, με αντικείμενο συζήτησης τη συνεργασία του Αξονα με τους Αραβες και την εξόντωση των Εβραίων της Μέσης Ανατολής. Τον γνωστό ήδη ναζισμό του Αλ Χουσεϊνί τεκμηριώνει με νέο, άγνωστο έως τώρα αρχειακό υλικό το εντελώς πρόσφατο βιβλίο των Barry Rubin και Wolfgang G. Schwanitz, «Nazis, Islamists and the Making of the Modern Middle East» (Yale University Press, 2014).

Κοντολογίς, οι Παλαιστίνιοι έχουν πολλή δουλειά να κάνουν στο εσωτερικό της κοινωνίας τους και της ιστορίας τους. Οσο αργότερα πάντως βρουν απήχηση εγχειρήματα παρόμοια με αυτό που παρουσιάζουμε εδώ, τόσο το χειρότερο για την προοπτική της ειρήνης, γιατί καμία απολύτως δυνατότητα ειρηνικής επίλυσης της ισραηλοπαλαιστινιακής σύγκρουσης δεν είναι νοητή και εφικτή σε ένα περιβάλλον εξολοθρευτικού αντισημιτισμού.