ΚΟΣΜΟΣ

Η Ουκρανία πασχίζει για να λάβει το αέριο μέσω της Ευρώπης

Η Ουκρανία πασχίζει για να λάβει το αέριο μέσω της Ευρώπης

Η συμφωνία της περασμένης εβδομάδας για την αντιστροφή της ροής φυσικού αερίου, προκειμένου να λαμβάνει η Ουκρανία αέριο από την Ευρώπη και όχι το αντίστροφο, ήταν πολύ κατώτερη όσων ζητούσε η Ουκρανία, αφήνοντας ένα σημαντικό ερώτημα: γιατί είναι τόσο δύσκολο να πειστεί η Σλοβακία να λάβει μέρος σε ένα εγχείρημα τεχνικά εύκολο, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την Ουκρανία και για την αξιοπιστία της Ε.Ε.;

Ολοι συμφωνούν ότι ένα μεγάλο εμπόδιο είναι η ισχύς της ρωσικής εταιρείας αερίου Gazprom, που αποτελεί εργαλείο προώθησης των ρωσικών οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων και η οποία σε τελική ανάλυση ελέγχεται από τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.

Οι αγωγοί της Σλοβακίας, που κατασκευάστηκαν στη σοβιετική εποχή για να συνδέσουν τα κοιτάσματα της Σιβηρίας με την ευρωπαϊκή αγορά, μπορούν να μεταφέρουν έως και 30 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως από την Ευρώπη στην Ουκρανία – περισσότερο από όλο το αέριο που θα εισαγάγει φέτος η Ουκρανία από τη Ρωσία. Ομως το μόνο που προσέφερε η Eustream, η κρατική εταιρεία της Σλοβακίας, είναι ένας μικρός βοηθητικός αγωγός που έχει πέσει σε αχρησία και δεν θα μπορέσει να τεθεί σε λειτουργία πριν από τον Οκτώβριο. Οταν αυτό συμβεί, θα μεταφέρει μόλις το ένα δέκατο του αερίου που επιθυμεί να προμηθευτεί η Ουκρανία από την Ευρώπη. Ο πρόεδρος της ουκρανικής εταιρείας αερίου Naftogaz, Αντρι Κομπόλεφ, είπε ότι στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις οι Σλοβάκοι επικαλέστηκαν μυστικά συμβόλαια με την Gazprom.

H εξάρτηση της Ουκρανίας από την Gazprom για τη θέρμανση των νοικοκυριών και τη λειτουργία της βιομηχανίας -η χώρα προμηθεύεται πάνω από το μισό αέριό της από τη Ρωσία- την καθιστά ευάλωτη στις απότομες αλλαγές τιμών, που κυμαίνονται ανάλογα με το αν η Μόσχα θέλει να τιμωρήσει ή να ευνοήσει τις Αρχές στο Κίεβο. Οταν η Gazprom τον περασμένο μήνα ανέβασε τη χρέωση κατά 80%, ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσένιουκ κατηγόρησε τη Μόσχα για «επιθετικότητα σε βάρος της Ουκρανίας». «Φανταστείτε πού θα βρισκόσασταν σήμερα αν μπορούσατε να πείτε στη Ρωσία: κρατήστε το αέριό σας», είπε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζόζεφ Μπάιντεν σε Ουκρανούς βουλευτές κατά την επίσκεψή του στο Κίεβο τον περασμένο μήνα. «Θα βλέπατε σήμερα έναν πολύ διαφορετικό κόσμο».

Σχεδόν όλο το αέριο που θα ήθελαν η Ουάσιγκτον και η Ε.Ε. να διοχετεύσουν από την Ευρώπη στην Ουκρανία είναι ρωσικό. Απαξ και το ρωσικό αέριο φθάσει στον προορισμό του, παύει να αποτελεί ιδιοκτησία της Gazprom και η εταιρεία δεν μπορεί να καθορίσει τους όρους της μεταπώλησής του.

Η Ρωσία αυτή τη στιγμή χρεώνει την Ουκρανία 485 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, αντί των 268 δολαρίων που χρέωνε την κυβέρνηση Γιανουκόβιτς. Η επανεισαγωγή «ρωσικού» αερίου από την Ευρώπη θα κόστιζε στην Ουκρανία τουλάχιστον 100 δολάρια λιγότερα. Η Ρωσία αρνείται ότι χρησιμοποιεί το αέριο ως πολιτικό όπλο και λέει ότι το μόνο που πρέπει να κάνει η Ουκρανία για να εξασφαλίσει σταθερή παροχή σε λογική τιμή είναι να πληρώνει τους λογαριασμούς της εγκαίρως και να εξοφλήσει τα χρέη της, τα οποία, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Gazprom, ανέρχονται σε 3,5 δισ. δολάρια.

Η Ουκρανία λαμβάνει ήδη αέριο από την Πολωνία και την Ουγγαρία, αλλά οι ποσότητες είναι μικρές και μόνο η Σλοβακία έχει τις απαιτούμενες υποδομές αγωγών. Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, ο κεντροαριστερός Ρόμπερτ Φίκο, είπε ότι η Σλοβακία είναι «πραγματικά έτοιμη» να βοηθήσει την Ουκρανία. Αλλά προσέθεσε: «Φυσικά προστατεύουμε τα συμφέροντά μας». Η Σλοβακία προμηθεύεται το 60% του αερίου της από την Gazprom και ανησυχεί ότι μπορεί η Gazprom να αυξήσει τα τιμολόγια ή να της κλείσει την παροχή.