ΚΟΣΜΟΣ

Η πιθανότητα σκληρότερων κυρώσεων

Η πιθανότητα σκληρότερων κυρώσεων

Στη σύνθετη παρτίδα σκάκι με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, η Δύση έχει μέχρι στιγμής περιοριστεί σε μετριοπαθείς τακτικές. Απαγόρευση βίζας σε σημαίνοντες αξιωματούχους και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων μικρών επιχειρήσεων. Οι δύο αυτές κινήσεις μοιάζουν με απλή μετακίνηση πιονιών πάνω στη σκακιέρα.

Οσοι γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και τις αδυναμίες της ρωσικής οικονομίας λένε ότι υπάρχουν πολύ πιο επιθετικοί και επικίνδυνοι ελιγμοί στη διάθεση της Ουάσιγκτον, καθώς η τελευταία προσπαθεί να εκδικηθεί τη δίμηνη προέλαση της Μόσχας στην Ανατολική Ουκρανία. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα προεδρικά διατάγματα του Patriot Act, του νομοσχεδίου που ψηφίστηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου, και να προχωρήσουν στην απομόνωση των ρωσικών θεσμών μέσα στο διεθνές οικονομικό σύστημα. Η επιβολή κυρώσεων σε βάρος κάποιας μεγάλης ρωσικής τράπεζας θα μπορούσε να τη μετατρέψει σε οικονομικό παρία. Μια τέτοια ενέργεια θα είχε καταστροφικές επιπτώσεις για τη Ρωσία, η οποία είναι περισσότερο εξαρτημένη από το δολάριο σε σχέση με οποιαδήποτε ανερχόμενη αγορά. Σχεδόν το 90% των ρωσικών εξαγωγών πραγματοποιείται με δολάρια. Το κράτος έχει χαμηλό χρέος, αλλά οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις της Ρωσίας είναι εθισμένες σε μια σταθερή ροή ξένων πιστώσεων. Οι ρωσικές επιχειρήσεις χρωστούν 439 δισ. δολάρια σε ξένους πιστωτές κι οι τράπεζες 215 δισ. δολάρια.

Ωστόσο μια πραγματικά επιθετική εκστρατεία θα έπρεπε να περιλαμβάνει Ρώσους αξιωματούχους που ενέχονται σε υποθέσεις διαφθοράς, στο οργανωμένο έγκλημα ή την παραβίαση αμερικανικών κυρώσεων εναντίον χωρών όπως η Λευκορωσία και το Ιράν. Μια καμπάνια αυτού του είδους θα μπορούσε να αγγίξει τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο και τους στενούς του συνεργάτες. Αυτή είναι η φιλοδοξία ορισμένων Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών στην Ουάσιγκτον. Ενα νομοσχέδιο που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα στην αμερικανική Γερουσία και υποστηρίζεται από τον Τζον Μακέιν και τον Μπομπ Κόρκερ ζητεί πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων των μεγαλύτερων ρωσικών τραπεζών, Sberbank και VTB, των κρατικών ενεργειακών επιχειρήσεων Gazprom και Novatek και της εταιρείας οπλικών συστημάτων Rosoboronexport.

Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι αυτή είναι η ύστατη λύση για τη Δύση αν τα ρωσικά στρατεύματα υψώσουν τη σημαία τους στην Ανατολική Ουκρανία. «Το χειρότερο δυνατό σενάριο είναι μια στρατιωτική εισβολή που θα οδηγήσει σε σκληρότερες κυρώσεις», λέει ο Κρις Ουίφερ της συμβουλευτικής εταιρείας με έδρα τη Μόσχα Macro Advisory. Ο αποκλεισμός της Sberbank και της VTB από τις διεθνείς αγορές θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για τη χρηματοδότησή τους, υποχρεώνοντας τις εγχώριες επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν ένα διαφορετικό νόμισμα για τις διεθνείς τους συναλλαγές. «Η πραγματικότητα του αποκλεισμού από το δυτικό τραπεζικό σύστημα είναι ότι εξωθείσαι στην ύφεση», εξηγεί ο Ουίφερ.

Παρά τις προσπάθειες του Πούτιν να εμποδίσει τους πλούσιους Ρώσους να μεταφέρουν τα χρήματά τους σε ξένες χώρες, η Ρωσία αιμορραγεί σε επίπεδο κεφαλαίων. Τους τρεις πρώτους μήνες έχουν εξαχθεί 64 δισ. δολάρια, όσα μέσα στο 2013. Από την αρχή του χρόνου το χρηματιστήριο έχει χάσει το 14% της αξίας του και το ρούβλι έχει συρρικνωθεί κατά 8% έναντι του δολαρίου.