ΚΟΣΜΟΣ

Το Μνημόνιο άφησε ανοικτές πληγές στην Πορτογαλία

Το Μνημόνιο άφησε ανοικτές πληγές στην Πορτογαλία

Η έξοδος της Ευρώπης από την κρίση χρέους συνοδεύθηκε από έντονες συζητήσεις για το αν η λιτότητα που επιβλήθηκε στις χώρες που χρειάστηκαν διάσωση κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Η έξοδος της Πορτογαλίας από το Μνημόνιο δίνει νέα πυρομαχικά στους υπέρμαχους της λιτότητας, οι οποίοι ζητούν την κατάργηση των πολυέξοδων ευρωπαϊκών κρατών πρόνοιας.

Στην Πορτογαλία λιτότητα σήμαινε βαθιές περικοπές στους μισθούς δημοσίων υπαλλήλων, χαμηλότερες συντάξεις και επιδόματα ανεργίας και περικοπές στα ιερά και τα όσια των δαπανών, π.χ. στην Παιδεία. Παράλληλα αυξήθηκε η φορολογία εισοδήματος και ο ΦΠΑ, καθώς και η συμμετοχή των ασφαλισμένων στις φαρμακευτικές και ιατρικές δαπάνες.

Η κυβέρνηση της Λισσαβώνας και οι πιστωτές θεωρούν πλέον ότι η χώρα έχει προχωρήσει σε αρκετές περικοπές ώστε να βγει από το τριετές πρόγραμμα δανεισμού αυτόν τον μήνα όπως έχει προγραμματισθεί, χωρίς να χρειαστεί προληπτική χορήγηση νέων πιστώσεων. Αλλά η περίπτωση της Πορτογαλίας δείχνει ότι για να επιτευχθεί η ανάπτυξη έγιναν σκληροί συμβιβασμοί που αφήνουν την οικονομία σε εύθραυστη κατάσταση.

Η ανεργία στην Πορτογαλία, αν και έχει αρχίσει κάπως να μειώνεται, παραμένει πάνω από 15%. Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι έχουν μεταναστεύσει στη Βρετανία, στη Γερμανία ή σε πιο μακρινές χώρες που μιλούν πορτογαλικά, όπως η Βραζιλία και η Αγκόλα, σε αναζήτηση καλύτερου μέλλοντος.

Την Κυριακή, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Πέδρο Πάσος Κοέλιο, είπε ότι η κυβέρνησή του έβγαλε την Πορτογαλία «από μία περίοδο εθνικής έκτακτης ανάγκης», περίοδο στην οποία οι αυξήσεις φόρων και οι περικοπές δαπανών πυροδοτούσαν διαδηλώσεις, αλλά και κέρδιζαν τον έπαινο των δανειστών. Τώρα αναλυτές φοβούνται μήπως, ενόψει των γενικών εκλογών του 2015, η κυβέρνηση αρχίσει να αμφιταλαντεύεται ως προς τις πιο αντιδημοφιλείς μεταρρυθμίσεις.

Η μεγαλύτερη πρόκληση της Πορτογαλίας είναι να αντιμετωπίσει το δημόσιο χρέος της, το οποίο στη διάρκεια της κρίσης αυξήθηκε κατά ένα τρίτο. Το πορτογαλικό χρέος ανέρχεται σε 276 δισ. ευρώ, ποσοστό 129% του ΑΕΠ, αντί 94% του ΑΕΠ στα τέλη του 2010.

Η συζήτηση περί λιτότητας δεν πρόκειται να τελειώσει μαζί με το Μνημόνιο. Κάποιοι αναλυτές θεωρούν ότι οι περικοπές δαπανών σε τομείς όπως η εκπαίδευση έχουν προξενήσει ανεπανόρθωτες κοινωνικές και οικονομικές ζημιές.

«Σε κάθε περίπτωση θα χρειαζόταν να φέρουμε υπό έλεγχο τα οικονομικά αλλά αυτό ήταν απόλυτη υπερβολή, ήταν καταστροφή» λέει ο σοσιαλιστής πρώην υπουργός Ζοάο Κραβίνιο. «Το να φανεί η Πορτογαλία σαν επιτυχημένη περίπτωση και να δειχθεί ότι η λιτότητα βραχυπρόθεσμα λειτουργεί είναι ένα πολύ σημαντικό πολιτικό μήνυμα» είπε. «Οχι τόσο για εμάς, περισσότερο για τη Γερμανία».