ΚΟΣΜΟΣ

Φόβοι για «φούσκα ακινήτων» στην Πόλη

Φόβοι για «φούσκα ακινήτων» στην Πόλη

«Εισβάλλουμε και πάλι στην Κωνσταντινούπολη», λέει με ενθουσιασμό η μεσίτρια, σημειώνοντας τα σημεία πώλησης του πιο φιλόδοξου αναπτυξιακού σχεδίου της Πόλης έως σήμερα, του «Μασλάκ 1453». Εχοντας λάβει το όνομά του από τη χρονιά της πτώσης της Κωνσταντινούπολης, το «Μασλάκ 1453» σχεδιάστηκε ως ένα πελώριο σύμπλεγμα 24 ουρανοξυστών, με εμπορικά κέντρα και έναν πεζόδρομο μήκους 1.453 μέτρων γεμάτο καταστήματα. Οταν θα ολοκληρωθεί, το 2015, θα είναι το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη και εκφραστής της άναρχης και χαοτικής οικοδομικής ανάπτυξης που χαρακτηρίζει τη δεκαετία ταχύτατης ανάπτυξης της Τουρκίας υπό τον πρωθυπουργό Ταγίπ Ρετζέπ Ερντογάν.

Τώρα, όμως, μετά την αύξηση των επιτοκίων και την επιβράδυνση της οικονομίας, οι ντόπιοι τραπεζίτες και ειδικοί της αγοράς ακινήτων της Κωνσταντινούπολης ανησυχούν μήπως τη δουν να καταρρέει. Αλλωστε σημειώνουν κάποιες ομοιότητες με τα συμβάντα της Ισπανίας και της Ιρλανδίας, όπου οι τραπεζιτικές συμμαχίες με κατασκευαστές και πολιτικούς συνέβαλαν στη δημιουργία της «φούσκας των ακινήτων» που έσκασε μόλις τα επιτόκια άρχισαν να αυξάνονται, προκαλώντας πρόβλημα και στις εθνικές οικονομίες.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε ο Μουσταφά Σόνμεζ, συγγραφέας δεκάδων βιβλίων για την τουρκική οικονομία, ο Ερντογάν ευνόησε τις κατασκευές και την αγορά ακινήτων σε βάρος άλλων σημαντικών τομέων όπως οι εξαγωγές. «Είναι κρίμα», καταλήγει ο Σονμέζ, ο οποίος υπολογίζει ότι οι δαπάνες για κατασκευές αγγίζουν το 9% του συνόλου της οικονομίας, ποσοστό που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει συνδέσει με τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε άλλα κράτη. Επί του παρόντος, βέβαια, η τουρκική αγορά εμφανίζεται εξαιρετικά ανθεκτική. Εντούτοις, την πρώτη τριμηνία του έτους οι πωλήσεις νεόδμητων διαμερισμάτων έπεσαν κατά 60% συγκριτικά με την ίδια περίοδο της περασμένης χρονιάς, σύμφωνα με την Εμλάκ Κονούτ, τη μεγαλύτερη επενδυτική εταιρεία ακινήτων της χώρας.

Η πιθανή κατάρρευση της αγοράς των ακινήτων φέρνει στο προσκήνιο τον ρόλο της Υπηρεσίας Οικιστικής Ανάπτυξης, που είναι γνωστή ως Τόκι. Παραδοσιακά, ήταν μία γραφειοκρατική υπηρεσία χωρίς ιδιαίτερη δράση. Ξαφνικά βρέθηκε στο επίκεντρο του αναπτυξιακού μπουμ όταν τέθηκε υπό τον έλεγχο του Ερντογάν, τον Ιανουάριο του 2004. Υπό την αιγίδα του η υπηρεσία συγκέντρωσε πολλά ακίνητα πρώτης τάξης με ελάχιστο κόστος, τα δημοπράτησε σε κατασκευαστές και έλαβε μέρος των κερδών. Σύμφωνα με τον Σόνμεζ, υπήρξε εξαιρετικά δυναμική στη στήριξη των πανάκριβων αναπτυξιακών προγραμμάτων από κατασκευαστές που είχαν δεσμούς με τον Ερντογάν. Ανάμεσά τους ο Αλί Αγκάογλου, ο άνθρωπος πίσω από το «Μασλάκ 1453». Πέρυσι, μάλιστα, ο Αγκάογλου ανακρίθηκε μαζί με άλλους για την υπόθεση διαφθοράς, όπως και δύο στελέχη της Τόκι. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτά τα μεγαλόπνοα έργα πρόκειται να υποφέρουν λόγω της πτητικότητας της τουρκικής οικονομίας.