ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ και ουκρανική κρίση

ΗΠΑ και ουκρανική κρίση

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Φόβους για εμπλοκή των ΗΠΑ σε μια μακροχρόνια διαμάχη με τη Ρωσία, αλλά και προσδοκίες για αναβάθμιση του ρόλου του ΝΑΤΟ, δημιουργεί η κρίση στην Ουκρανία στις τάξεις Αμερικανών αναλυτών και αξιωματούχων. Σύμφωνα με τον υπουργό Αμυνας των ΗΠΑ, Τσακ Χέιγκελ, «η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία» υπενθυμίζει «τον λόγο δημιουργίας» του ΝΑΤΟ και «καθιστά την αξία του ξεκάθαρη». Οπως δήλωσε μιλώντας στο Ινστιτούτο «Γούντροου Γουίλσον», «από τη Μεσόγειο μέχρι τη Βαλτική, οι σύμμαχοι είναι σύμμαχοι και η δέσμευσή μας προς κάθε σύμμαχο είναι σταθερή». Ο κ. Χέιγκελ αξιοποίησε την ευκαιρία για να θυμίσει ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει επίσης  «να  καταδείξουν  τη  δέσμευσή τους στη συμμαχία», τιμώντας τις δεσμεύσεις  τους  για  τις  αμυντικές δαπάνες.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες κατά πόσον η στάση των ΗΠΑ στην κρίση της Ουκρανίας μπορεί να παράσχει διαβεβαιώσεις στους συμμάχους τους στην Ανατολική Ευρώπη ότι μπορούν να βασίζονται σε αυτές. Επιπλέον, προειδοποιούν ότι οι όποιες κυρώσεις δεν θα αλλάξουν τους στρατηγικούς υπολογισμούς της Ρωσίας.

Για σοβαρή και απρόβλεπτη κρίση που απειλεί να συμπαρασύρει τις ΗΠΑ μίλησε ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας επί προεδρίας Κάρτερ, Ζμπίγκνιεφ Μπρεζίνσκι, στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών. «Θεωρώ αυτό που γίνεται σήμερα μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, Δύσης και Ανατολής, μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, μια πολύ σημαντική εξέλιξη που δημιουργεί τον κίνδυνο μιας σοβαρής, απρόβλεπτης κρίσης», επεσήμανε. Κατά τον δρα Μπρεζίνσκι, το αποτέλεσμα για τους Ρώσους «είναι αρκετά ελκυστικό ώστε να επεκτείνουν τέτοιες δράσεις, προκαλώντας μια αμεσότερη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, και εξωτερικά με τις ΗΠΑ. Αυτό πρέπει να αποτραπεί».

Εκθεση της Trilateral Commission, μιας τριμερούς επιτροπής από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, με τη συμμετοχή και Ρώσων επιστημόνων, καταλήγει ότι χρειάζεται μια εκ βάθρων επαναξιολόγηση των σχέσεων με τη Ρωσία, ώστε να αντιμετωπισθεί ο επεκτατισμός που επιδεικνύει τα τελευταία χρόνια. Κοινή αίσθηση είναι ότι ο πρόεδρος Πούτιν απομακρύνεται από αξίες όπως η τήρηση των Συνθηκών, ενθαρρύνοντας τις εθνικιστικές τάσεις εκτός των ρωσικών συνόρων.

Κατά την παρουσίαση της έκθεσης, ο δρ Μπρεζίνσκι παρατήρησε ότι «υπάρχει μια σταδιακή αλλαγή στη Ρωσία, μακριά από τη δημοκρατική πρόοδο που φαινόταν πιθανή κατά την περίοδο της προεδρίας Μεντβέντεφ… προς ένα είδος εθνικιστικής δικτατορίας». Ο δρ Μπρεζίνσκι εντόπισε «σοβινιστικό εθνικισμό» στις ομιλίες του κ. Πούτιν τον Μάρτιο, όταν «ανέλαβε το δικαίωμα να προστατέψει όλους τους Ρώσους που ζουν εκτός της χώρας. «Εχουμε μπροστά μας το κουτί της Πανδώρας, που εφόσον άνοιξε, θα γίνεται ολοένα πιο δύσκολο και επικίνδυνο», τόνισε.

Ο ίδιος ελπίζει πάντως να βρεθεί χώρος για μια συμφωνία και προτείνει ένα ειδικό στάτους για την Ουκρανία, στο πρότυπο της Φινλανδίας, ώστε να έχει ειδική σχέση και με την Ευρωπαϊκή Ενωση και με τη Ρωσία. Δηλαδή, με τους δύο πόλους επιρροής, που η ανάγκη επιλογής του ενός από τους δύο οδήγησε την Ουκρανία στη σημερινή θέση.