ΚΟΣΜΟΣ

Μεταρρυθμιστές και μετριοπαθείς νικητές στο Ιράν

Μεταρρυθμιστές και μετριοπαθείς νικητές στο Ιράν

Σημαντική νίκη πέτυχαν οι μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις του Ιράν, τερματίζοντας 12 χρόνια κυριαρχίας των σκληροπυρηνικών στο Κοινοβούλιο. Οι διπλές εκλογές της περασμένης Παρασκευής –για την ανάδειξη 290 βουλευτών και 88 μελών της Συνέλευσης των Ειδικών, ενός σημαντικού θεσμού της Ισλαμικής Δημοκρατίας– αποτέλεσαν και ψήφο εμπιστοσύνης της πλειονότητας των Ιρανών προς τον πρόεδρο Χασάν Ροχανί, ο οποίος πιστώθηκε την ιστορική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το περασμένο καλοκαίρι.

Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα, που ανακοινώθηκαν χθες από το υπουργείο Εσωτερικών, οι μεταρρυθμιστές εκλέγουν τουλάχιστον 85 βουλευτές και οι μετριοπαθείς συντηρητικοί, οι οποίοι επίσης υποστήριξαν τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, 73 έδρες. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο μπλοκ θα έχουν πλειοψηφία σε κρίσιμα ζητήματα, εφόσον καταφέρουν να συνεργαστούν. Οι σκληροπυρηνικοί αντίπαλοι της προσέγγισης με τη Δύση εξέλεξαν μόλις 68 βουλευτές, κάτι που συνιστά σημαντική συρρίκνωση της κοινοβουλευτικής τους εκπροσώπησης. Πέντε έδρες καταλαμβάνονται, όπως προβλέπει το Σύνταγμα, από εκπροσώπους των αναγνωρισμένων θρησκευτικών μειονοτήτων (χριστιανοί, Εβραίοι, ζωροαστριστές), ενώ οι υπόλοιπες 59 έδρες θα κριθούν σε επαναληπτική ψηφοφορία –πιθανότατα τον Απρίλιο– καθώς ουδείς εκ των υποψηφίων συγκέντρωσε άνω του 25%.

Εξίσου σημαντική ήταν η νίκη των μετριοπαθών στη Συνέλευση των Ειδικών, όπου κατέλαβαν το 59% των εδρών. Πρώτος σε ψήφους ήρθε ο μετριοπαθής πρώην πρόεδρος του Ιράν Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί και τρίτος ο νυν πρόεδρος Ρουχανί. Αντίθετα, ο μέχρι χθες πρόεδρος της Συνέλευσης και γνωστός για τις σκληροπυρηνικές του απόψεις Μοχάμαντ Γιαζντί έχασε την έδρα του. Η Συνέλευση των Ειδικών θα κληθεί να εκλέξει τον νέο ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας αν ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ εκλείψει ή αναγκαστεί να παραιτηθεί στη διάρκεια της οκταετούς θητείας της Συνέλευσης. Ο 76χρονος Χαμενεΐ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και πρόπερσι υπεβλήθη σε εγχείρηση προστάτη.

Η νίκη των μετριοπαθών ήταν σαρωτική στην Τεχεράνη, όπου εξέλεξαν και τους 30 βουλευτές, αφήνοντας εκτός Κοινοβουλίου ακόμη και τον πρώην πρόεδρο του σώματος και επικεφαλής της λίστας των σκληροπυρηνικών, Γκολάμ Αλί Χαντάντ Αντέλ. Οι μετριοπαθείς εξέλεξαν επίσης 15 από τα 16 μέλη της Συνέλευσης των Ειδικών που αντιστοιχούσαν στην Τεχεράνη. Ο μοναδικός που διασώθηκε, στην 16η θέση, ήταν ο Αχμάντ Τζανατί, πρόεδρος του ισχυρότατου Συμβουλίου Επίβλεψης, μη εκλεγμένου σώματος ιερωμένων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει ή να απορρίπτει υποψηφίους σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις.

Την επικράτηση των μεταρρυθμιστών και των μετριοπαθών μετριάζουν δύο στοιχεία. Πρώτον, το γεγονός ότι οι σκληροπυρηνικοί διατήρησαν σε σημαντικό βαθμό τις δυνάμεις τους στα φτωχότερα λαϊκά στρώματα, ιδίως στις επαρχίες. Και δεύτερον, το ίδιο το μεικτό σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που μοιράζει την εξουσία ανάμεσα στους εκλεγμένους από τον λαό και τους ελεγχόμενους από τη θρησκευτική νομενκλατούρα θεσμούς.

Η συντηρητική εφημερίδα «Καγιάν» έσπευδε χθες να προσγειώσει τους μεταρρυθμιστές σημειώνοντας: «Είναι τέτοια η δομή του υπάρχοντος συστήματος, ώστε καμία πολιτική παράταξη να μην μπορεί να αλλάξει τις βασικές πολιτικές, που στηρίζονται σε θεμελιώδεις αρχές. Η λαϊκή ψήφος περιορίζεται στις αρμοδιότητες που ορίζονται από το Σύνταγμα».