ΚΟΣΜΟΣ

Νίκη του μεταρρυθμιστικού ρεύματος στο Ιράν

Νίκη του μεταρρυθμιστικού ρεύματος στο Ιράν

Κάθε φορά που η ευκαιρία δίνεται στους Ιρανούς να εκφρασθούν μέσω της κάλπης, επιλέγουν σχεδόν πάντοτε τους πλέον μετριοπαθείς υποψηφίους. Οταν οι Αρχές πετυχαίνουν να εμποδίσουν τις υποψηφιότητες μετριοπαθών, οι Ιρανοί επιλέγουν τους λιγότερο συντηρητικούς υποψηφίους. Τη δημοκρατική αυτή εμμονή απέδειξαν εκ νέου το περασμένο Σαββατοκύριακο στις εκλογές για το Κοινοβούλιο και το συμβούλιο ειδημόνων.

Υποψήφιοι που σχετίζονταν με τον πρόεδρο Χασάν Ροχανί επικράτησαν κατά κράτος στην Τεχεράνη, εξασφαλίζοντας καλά ποσοστά και στις μεγάλες πόλεις. Οι συντηρητικοί σημείωσαν τα καλύτερα ποσοστά τους στις κωμοπόλεις και στις αγροτικές περιοχές. Η δομή του εκλογικού συστήματος εξασφαλίζει, πάντως, ότι οι συντηρητικοί θα παραμείνουν η κύρια δύναμη στο Κοινοβούλιο, παρότι η πλειοψηφία των Ιρανών ψήφισε υπέρ των μετριοπαθών και μεταρρυθμιστών.

Δεδομένων των εμποδίων, η επιτυχία είναι σημαντική. Οι συντηρητικοί είχαν εκ των προτέρων «χτενίσει» τους καταλόγους των υποψηφίων, απορρίπτοντας κάθε κεντρώο και προοδευτικό υποψήφιο. Αξιοποίησαν χωρίς ενδοιασμούς την κρατική τηλεόραση και το ραδιόφωνο, ασκώντας ισχυρές πιέσεις και στα λίγα ημιανεξάρτητα ΜΜΕ της χώρας. Παρότι οι εκλογές ήταν έτσι προσεκτικά ενορχηστρωμένες, το αποτέλεσμά τους δεν ήταν αυτό που περίμεναν και ήλπιζαν οι συντηρητικοί.

Η επιτυχία του μεταρρυθμιστικού στρατοπέδου οφείλεται στον εκσυγχρονισμό της ιρανικής κοινωνίας, σε πείσμα των προσπαθειών των συντηρητικών. Η ιρανική κοινωνία παρακολουθεί με πάθος κάθε εξέλιξη στη Δύση και βρίσκεται σε επαφή με την ιρανική διασπορά, επιζητώντας τη δημιουργική εμπλοκή με τη Δύση και αρνούμενη τη δαιμονοποίησή της, όπως αυτή προωθείται από το ιερατείο και τους συντηρητικούς.

Οι γυναίκες συρρέουν στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, παρά τα εμπόδια, μετέχουν στην αγορά εργασίας σε μεγάλα ποσοστά, ενώ ακόμη και η νομοθεσία που διέπει τη ζωή των παντρεμένων ζευγαριών έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία έτη.

Την τάση προς τον εκσυγχρονισμό της ιρανικής κοινωνίας και πολιτικής σκηνής εγκαινίασε ο Ροχανί, ο οποίος εξελέγη το 2013 ως κεντρώος, υποστηριζόμενος από μετριοπαθείς, πριν ηγηθεί των επιτυχημένων συνομιλιών με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι συντηρητικοί διαφωνούσαν με τη συμφωνία για τα πυρηνικά, εκφράζοντας δυσπιστία για τα αμερικανικά κίνητρα και ανησυχώντας πως η συμφωνία θα πλήξει σε βάθος χρόνου την επιρροή του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος, που ελέγχουν οι Φρουροί της Επανάστασης, πυλώνας της ιρανικής δεξιάς.

Οι περισσότεροι Ιρανοί ελπίζουν ότι οι κυρώσεις θα αρθούν και ότι η χώρα τους θα αποκαταστήσει τις σχέσεις της με κράτη, με τα οποία εκτιμούν ότι μοιράζονται πολλά.

Ο Ροχανί, αν και θα αντιμετωπίσει –δικαίως– τις εκλογές ως προσωπικό του θρίαμβο, θα πρέπει να κινηθεί προσεκτικά. Οσοι αναμένουν ταχείες εξελίξεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή στην εξωτερική πολιτική στο Ιράν θα απογοητευθούν. Η θέση του Ροχανί έχει, ωστόσο, ενισχυθεί και ο ιρανικός λαός δήλωσε προς ποια κατεύθυνση επιθυμεί να κινηθεί η χώρα.