ΚΟΣΜΟΣ

Η ενσυναίσθηση και η αφέλεια

Η ενσυναίσθηση και η αφέλεια

Στις 5 Μαρτίου δημοσιεύθηκε στον New Yorker μία πολύ ενδιαφέρουσα επιστολή του Καναδού πρωθυπουργού Τζάστιν Τριντό, απευθυνόμενη προς τον Μπέρνι Σάντερς, εν είδει συμβουλών για την προεκλογική του εκστρατεία. Η επιστολή αυτή είχε όλα τα χαρακτηριστικά που βλέπουμε παρακολουθώντας τη σύνολη παρουσία του Τριντό: καθαρός λόγος, υψηλού επιπέδου πολιτική, ευφυής επικοινωνία. Μεταξύ όσων αναφέρει ο Καναδός πρωθυπουργός, η λέξη που διαρκώς επαναλαμβάνεται, αυτούσια ή σε παράγωγα, είναι το «empathy», η ελληνικής καταγωγής λέξη που σημαίνει στ’ αγγλικά, ωστόσο, κάτι άλλο από το προφανές: ενσυναίσθηση. Αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό του Τριντό, σε όλες τις εκφάνσεις της πολιτικής και της κυβέρνησής του.

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί, καθώς απευθύνεται στον Μπέρνι Σάντερς, δικαιολογεί και το κλείσιμο της επιστολής: «ο βόρειος γείτονάς σου». Ο αυτοσαρκασμός του Καναδού πρωθυπουργού (όπως όταν αναφέρεται στο αν είναι «σέξι») συνομιλεί, για όσους το έχουν προσέξει, με τη λειτουργική ειρωνική ρητορεία του Αμερικανού Δημοκρατικού υποψηφίου. Η ροή του λόγου του ενός έρχεται να συναντήσει τις βασικές αρχές του άλλου.

Για τον Τριντό, η ενσυναίσθηση είναι ο νέος ανθρωπισμός που μάλλον υιοθετεί: σκύβει πάνω στα παγκόσμια προβλήματα –όπως είναι, π.χ., το προσφυγικό– δίχως να εσωτερικεύει το πρόβλημα, αλλά δίνοντας εθνική λύση, που επιστρέφεται στη διεθνοποιημένη κρίση ως μάννα εξ ουρανού. Δεν εργαλειοποιεί την τραγωδία, δεν χρησιμοποιεί τη μετακινούμενη προσφυγική δυστυχία προς όφελος ενός τραγελαφικού πάρε-δώσε. Η ενσυναίσθηση δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό «σεμινάριο» που θέλει να διαδώσει ο Καναδός πρωθυπουργός· είναι μία καλοδουλεμένη συμβουλή προς όλους, που θα έπρεπε να φτάσει στ’ αυτιά των καρανίκειων «ειδήμων»: ο ανθρωπισμός δεν είναι εργαλείο πολιτικής· είτε τον έχεις είτε όχι· κι αν, τέλος πάντων, τον εργαλειοποιήσεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην τον εξευτελίζεις μες στην πολλή αφέλεια του κόσμου σου.