ΚΟΣΜΟΣ

Πολωνία, έλεγχος των κρατικών μέσων

Πολωνία, έλεγχος των κρατικών μέσων

Αμέσως μετά την εκλογή της, στις 18 Νοεμβρίου, η κυβέρνηση της Μπεάτα Σίντλο στην Πολωνία άλλαξε τον νόμο για τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, προκειμένου να τα θέσει υπό τον απόλυτο έλεγχό της.

Η διάταξη που προέβλεπε ότι οι διευθυντές της κρατικής τηλεόρασης διορίζονται από το Εποπτικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης καταργήθηκε και η αρμοδιότητα για τους διορισμούς περιήλθε στην κυβέρνηση.

Ουδείς εξεπλάγη όταν διευθυντής της κρατικής τηλεόρασης TVP ορίστηκε ο Γιάτσεκ Κούρσκι, γνωστός και ως «το μπουλ τεριέ των αδελφών Κατσίνσκι». Οπως γράφει η γερμανική εφημερίδα «Ζιντόιτσε», ο Κούρσκι αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του εξεφώνησε πύρινο λόγο για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. Εν συνεχεία, τηλεφώνησε στον παρουσιαστή Τόμαζ Λις για να του υποδείξει να μην προσκαλέσει στην εκπομπή του τον πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Αντρέι Ρζεπλίνσκι. Η παρέμβαση ήταν πολιτικά καίρια, αφού παράλληλα με τον νόμο για τα μέσα ενημέρωσης, η πρώτη κίνηση της νέας κυβέρνησης ήταν να ψηφίσει νόμο που θεσμοθετεί την παράλυση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ο Ρζεπλίνσκι έχει καταγγείλει τον παροπλισμό του ανώτατου δικαστηρίου, ενώ το Συμβούλιο της Ευρώπης αναμενόταν να δημοσιεύσει χθες την έκθεση στην οποία αναφέρεται ότι οι κινήσεις της πολωνικής κυβέρνησης υποσκάπτουν τη δημοκρατία και παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Μαζικές απολύσεις

Οργανώσεις για την προστασία της ελευθερίας του Τύπου από τη μια πλευρά κατήγγελλαν τον νόμο του Δεκεμβρίου και από την άλλη προσπαθούσαν να διασταυρώσουν τις πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες το νέο νομοσχέδιο για τα μέσα ενημέρωσης που βρίσκεται στα σκαριά θα είναι ακόμη πιο προβληματικό. Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει απόλυση όλων των εργαζομένων στα δημόσια μέσα ενημέρωσης και επαναπρόσληψη μόνον όσων λάβουν την έγκριση του Κούρσκι. Επίσης, τόσο η κρατική τηλεόραση όσο και το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων αναμένεται να υποχρεωθούν «να διαδίδουν τις παραδοσιακές και χριστιανικές αξίες».

Τον Ιανουάριο, οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα ζήτησαν από τον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, να πιέσει την Πολωνία να αναθεωρήσει τη νομοθεσία για τα μέσα ενημέρωσης. Η κυβέρνηση του κόμματος PiS, του οποίου επικεφαλής είναι ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, απαντά ότι οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνονταν στο προεκλογικό πρόγραμμα του κόμματος. Σημειώνει επίσης ότι η Ε.Ε. κινείται κατά της Βαρσοβίας, την ίδια στιγμή που στην περίπτωση της Τουρκίας είναι διατεθειμένη να δεχθεί αδιαμαρτύρητα πολύ σοβαρές παραβιάσεις του κράτους δικαίου.

Τον Ιανουάριο η Κομισιόν ξεκίνησε έρευνες για τις κατηγορίες αντιδημοκρατικών πρακτικών από την πολωνική κυβέρνηση, το αποτέλεσμα των οποίων αναμένεται να ανακοινωθεί τον Απρίλιο. Η αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Πολωνίας οξύνθηκε την Τετάρτη, όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση με την οποία κρίνει τον νόμο για το δικαστήριο ως αντισυνταγματικό, αλλά η Σίντλο αρνήθηκε να δημοσιεύσει την «άποψη κάποιων μελών του δικαστηρίου» στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι το δικαστήριο όφειλε να συνεδριάσει με βάση τις ισχύουσες και όχι τις καταργηθείσες διατάξεις.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Wall Street Journal, η Ουάσιγκτον ζητάει από την πολωνική κυβέρνηση να αναγνωρίσει την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, αλλά ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι αρνείται, παρομοιάζοντας τις παραινέσεις από το εξωτερικό με την πίεση που δεχόταν η Βαρσοβία από τη Μόσχα την περίοδο που ανήκε στο ανατολικό μπλοκ.