ΚΟΣΜΟΣ

Ντοπαρισμένοι πριν από το Ρίο

10s12hackers
a-woman-pass-thumb-large

Μία εβδομάδα απέμενε για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στο Ρίο, όταν στέλεχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Αντιντόπινγκ (WADA) έστειλε θορυβημένος σε συναδέλφους του το παρακάτω email: «Μια νέα υπόθεση προέκυψε (…) Τις τελευταίες εβδομάδες η αθλήτρια έχει εξεταστεί εντατικά και είναι φανερό ότι κάνει ντόπινγκ αίματος. Το βιολογικό της διαβατήριο είναι υπό έλεγχο (…) Στην υπηρεσία κατά του ντόπινγκ (στη χώρα της αθλήτριας) αναρωτιούνται εάν, πώς και πότε θα μπορούσαν να την αποκλείσουν προσωρινά. Εμφανίστηκε από το πουθενά και πρόκειται να τρέξει στους Αγώνες».

Ο συντάκτης αυτού του email, που αποκαλύπτει σήμερα η «Κ», είναι ανώτερο στέλεχος του WADA στο τμήμα του «βιολογικού διαβατηρίου». Αποστολή του συγκεκριμένου τμήματος είναι η συλλογή ανά τακτά διαστήματα δειγμάτων αίματος αθλητών και ο έλεγχός τους για τιμές που αποκλίνουν από τα φυσιολογικά όρια. Η νεαρή αθλήτρια στίβου στην οποία αναφερόταν το email είχε εντυπωσιάσει με την απότομη βελτίωσή της και τις επιδόσεις της στις μεγάλες αποστάσεις το περασμένο καλοκαίρι. Το στέλεχος του WADA μάλιστα γράφει στο email του ότι η αθλήτρια είχε κάνει μετάγγιση αίματος μεταξύ δύο αγώνων της, μια πρακτική που απαγορεύεται βάσει των κανονισμών.

Την ίδια ημέρα, στις 28 Ιουλίου, εκπρόσωπος του νομικού τμήματος του WADA στέλνει την απάντησή του. Ενημερώνει ότι η αθλήτρια μπορεί να αποκλειστεί προσωρινά, εφόσον συνεδριάσει δύο φορές μια ομάδα τριών ειδικών και κρίνει ότι οι αιματολογικοί δείκτες παραπέμπουν σε ντοπάρισμα. «Δεδομένης της χρονικής στιγμής όμως, δύσκολα θα προλάβουν πριν από το Ρίο», προσθέτει ο εκπρόσωπος του νομικού τμήματος και προτείνει μια ανορθόδοξη λύση: «Εάν μετά την πρώτη συνεδρίαση η γνώμη των ειδικών τείνει προς το ντοπάρισμα, τότε μπορεί να κληθεί η Ολυμπιακή Επιτροπή στη χώρα της αθλήτριας και να τους ζητηθεί να μην την πάρουν μαζί τους στο Ρίο, γιατί φαίνεται από τα αποτελέσματα των εξετάσεων ότι θα αποκλειστεί στο μέλλον. Βέβαια αυτή είναι πολιτική λύση, όχι νομική».

Αυτά τα emails περιλαμβάνονται στην τελευταία διαρροή στοιχείων του WADA από την ομάδα χάκερ «Fancy Bear». Με συστηματικές ηλεκτρονικές επιθέσεις από τον περασμένο Αύγουστο οι χάκερ εισέβαλαν σε αρχεία του συστήματος αντιντόπινγκ, αλλά και σε εμπιστευτικά ιατρικά δεδομένα αθλητών. Μέχρι σήμερα έδιναν στη δημοσιότητα φακέλους γνωστών πρωταθλητών που βάσει των κανονισμών τους επιτρέπεται η χρήση απαγορευμένων ουσιών για λόγους υγείας.

Η τελευταία διαρροή όμως αφορά άλλες υποθέσεις. Σε δεκάδες αρχεία ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στελεχών του WADA που ήρθαν σε γνώση της «Κ», φαίνεται η αγωνία ντοπαρισμένων αθλητών να «καθαρίσει» το όνομά τους και να τους επιτραπεί η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τα ίδια email δείχνουν ακόμη πώς οι ελεγκτικές αρχές προσπαθούσαν να αποκλείσουν εγκαίρως αθλητές για τους οποίους προκύπτουν υποψίες ή στοιχεία ντοπαρίσματος. Η ομάδα των χάκερ έδωσε στην «Κ» πρόσβαση σε κάποια από αυτά τα αρχεία.

«Η εγκληματική διαρροή αυτών των πληροφοριών –που περιλαμβάνουν τακτική αλληλογραφία για διαχειριστικά θέματα μεταξύ μελών του WADA– δεν αποκαλύπτει τίποτα καινούργιο. Πρόκειται για τη συνέχιση μιας προσπάθειας δυσφήμισης του WADA και των μηχανισμών κατά του ντόπινγκ», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ.

Στα αρχεία της τελευταίας διαρροής ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση τεσσάρων πυγμάχων που ενώ είχαν βρεθεί καθαροί από το εργαστήριο του Πεκίνου, σε επανέλεγχο των δειγμάτων τους από το εργαστήριο της Σεούλ ανιχνεύθηκε στον οργανισμό τους η ουσία μελδόνιο (meldonium). Οι τρεις εξ αυτών είχαν εξασφαλίσει την πρόκρισή τους για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Σε άλλο περιστατικό, αθλητής στίβου βαλκανικής χώρας που είχε βρεθεί θετικός σε χρήση τεστοστερόνης στις αρχές του καλοκαιριού επέμενε για την αθωότητά του και ζητούσε να εξεταστεί το δεύτερο δείγμα του σε εργαστήριο άλλου κράτους. «Υποπτεύομαι ότι έγινε κάποιο λάθος στον έλεγχο στην πατρίδα μου και θέλω να γίνει και τεστ DNA στο δείγμα», έγραφε ο αθλητής προς τον WADA.

Λίγες ημέρες έπειτα από αυτό το email, στέλεχος της διεθνούς ομοσπονδίας Μπάντμιντον ζητούσε οδηγίες από μέλη του WADA για την περίπτωση δύο αθλητών που βρέθηκαν θετικοί στην ουσία κλενβουτερόλη. Και οι δύο είχαν προκριθεί για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. «Πιστεύουμε ότι θα υποστηρίξουν πως κατανάλωσαν μολυσμένο κρέας», έγραφε το στέλεχος της ομοσπονδίας και ζητούσε οδηγίες και επιστημονικές έρευνες που μπορεί να επικαλεστεί για να αντικρούσει τους ισχυρισμούς των αθλητών.

Στην περίπτωση, πάντως, της αθλήτριας στίβου για την οποία υπήρχαν ενδείξεις ντοπαρίσματος μέσω μετάγγισης αίματος, δεν επιβλήθηκε κάποια τιμωρία. Η νεαρή δρομέας αγωνίστηκε κανονικά στο Ρίο και ξεχώρισε με την εμφάνισή της.

Μόλις έξι ημέρες πριν από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων είχε δοθεί σε email μια παράξενη εξήγηση για το τι τελικά συνέβη. Σύμφωνα με εκπρόσωπο της εθνικής αρχής κατά του ντόπινγκ στην πατρίδα της αθλήτριας είχε γίνει λάθος λόγω συνωνυμίας. Η δρομέας είχε το ίδιο όνομα με άλλη συναθλήτριά της και είχαν μπερδευτεί τα στοιχεία στους φακέλους τους. «Το βιολογικό διαβατήριό της πρέπει να επανεξεταστεί αφού γίνουν όλες οι διορθώσεις», κατέληγε ο συντάκτης εκείνου του email.

Οι χάκερ και η συγκάλυψη των Ρώσων

Σύμφωνα με αναλυτές της αμερικανικής εταιρείας ασφαλείας δικτύων CrowdStrike, η ομάδα χάκερ «Fancy Bear» –γνωστή και με τα ονόματα  «Sofacy» και «APT 28»– έχει τη βάση της στη Ρωσία και επιλέγει στόχους με  σκοπό την εξυπηρέτηση  των συμφερόντων της ρωσικής κυβέρνησης. Οι ίδιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτοί οι χάκερ βρίσκονται πίσω  από την ηλεκτρονική  επίθεση στην Εθνική Επιτροπή Δημοκρατικών (DNC) πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Στόχος τους υπήρξε και το γερμανικό κοινοβούλιο, αλλά και το γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο TV5 Monde.

Οι επιθέσεις τους στον WADA βασίστηκαν σε μια αγαπημένη τους τακτική. Φτιάχνοντας ψεύτικες ιστοσελίδες που παραπέμπουν σε αληθινές, καταφέρνουν να υποκλέπτουν στοιχεία χρηστών και να αποκτούν πρόσβαση στα emails τους. 

Οι χάκερ δεν απάντησαν σε ερωτήσεις της «Κ» για τη σχέση τους με τη ρωσική κυβέρνηση,  τις πηγές χρηματοδότησής τους,  αλλά  και τις  προηγούμενες επιθέσεις τους. «Είμαστε διεθνής ομάδα που υποστηρίζει τον καθαρό αθλητισμό», ανέφεραν σε μια λακωνική δήλωσή τους μέσω email.

Στον WADA εκτιμούν ότι οι επιθέσεις έχουν έναν και μόνο σκοπό: να αποπροσανατολίσουν την κοινή γνώμη μετά τις πρωτοφανείς αποκαλύψεις για εκτεταμένο ντοπάρισμα Ρώσων αθλητών υπό την ανοχή και τη συγκάλυψη κρατικών αρχών, αλλά και του αντιντόπινγκ εργαστηρίου της χώρας. Χθες, ο Καναδός καθηγητής Νομικής Ρίτσαρντ Μακ Λάρεν παρουσίασε νέα στοιχεία για ντοπάρισμα περισσότερων από 1.000 Ρώσων σε 30 αθλήματα την περίοδο 2011-2015. Ενέπλεξε στο οργανωμένο σχέδιο συγκάλυψης θετικών δειγμάτων και το ρωσικό υπουργείο Αθλητισμού. Ενδεικτικά, σε δείγματα δύο αθλητριών χόκεϊ βρέθηκε ανδρικό DNA, ενώ σε άλλα δείγματα είχε προστεθεί αλάτι για να ξεγελάσει τους ελεγκτές.