ΚΟΣΜΟΣ

Η Αμβέρσα κέντρο μόδας για το 2001

Αυτή η πόλη με τα κτίρια από συμπαγή πέτρα στα μουντά χρώματα του Πίτερ Μπρίγκελ έχει μια φωτεινή καλοκαιρινή γκαρνταρόμπα. Από την κορυφή του Πύργου της Αστυνομίας μπαλώματα από φωσφορίζον πράσινο, βερμιγιόν, πορτοκαλί και ηλεκτρικό μπλε ξεχωρίζουν μέσα στο αστικό τοπίο με τους ακιδωτούς καθεδρικούς, τις οδοντωτές σκεπές και το απέραντο λιμάνι.

Η Μόδα 2001 προσγειώθηκε!

Αυτός είναι ο τίτλος ενός φιλόδοξου πολιτιστικού προγράμματος πέντε μηνών που άνοιξε την περασμένη εβδομάδα στο Βέλγιο και δίνει δημόσια αναγνώριση στην ισχυρή φωνή της φλαμανδικής μόδας. Η «Μόδα 2001 προσγειώθηκε» (που θα διαρκέσει μέχρι τις 7 Οκτωβρίου) ενσωματώνει τέσσερις ευρηματικές εκθέσεις και μια σειρά εκδηλώσεων, που περιέλαβαν ένα κεφάτο πάρτι για τα εγκαίνια, το οποίο έλαβε χώρα με φόντο τα προσγειωμένα αεροπλάνα στο αεροδρόμιο της Αμβέρσας.

Από τις γιγαντιαίες σειρές με πίνακες που εξυμνούσαν τους ριζοσπάστες της μόδας -τοποθετημένοι κυκλικά σαν τους μεγάλιθους του Στόουνχεντζ σε μια έρημη περιοχή του αεροδρομίου- μέχρι τις εντυπωσιακές εικόνες των αλλοιωμένων σωμάτων στο σόου τέχνης «Παραμόρφωση;», αυτό είναι ένα όραμα της μόδας σε επιβλητική κλίμακα.

Από πίσω βρίσκονται δύο ισχυρές μορφές: ο σχεδιαστής Βάλτερ Βαν Μπέιρεντονκ, ο καλλιτεχνικός διευθυντής και πρωτεργάτης της έκθεσης «Μόδα 2001» και η Λίντα Λόπα, που γιορτάζει 20 χρόνια εμπνευσμένης διδασκαλίας στο Ινστιτούτο Μόδας της Φλάνδρας, το οποίο έφερε το βελγικό ντιζάιν στο διεθνές προσκήνιο.

Επειτα από μια εντυπωσιακή επιτυχία με ένα φεστιβάλ Βαν Ντάικ το 1999, που έφερε ένα εκατομμύριο επισκέπτες στην Αμβέρσα, οι αρχές της πόλης και της περιφέρειας έδωσαν από τις δημόσιες επενδύδεις το 75% των πέντε εκατομμυρίων δολαρίων, που ήταν ο προϋπολογισμός της γιορτής της μόδας του φετινού καλοκαιριού.

Η ενέργεια του «στυλ Αμβέρσα»

Η ανταμοιβή τους ήταν τα ηλιόλουστα εγκαίνια μιας εκδήλωσης που αξίζει να τη δει κανείς ευρύτερα. Γιατί ο Βαν Μπέιρεντονκ πέτυχε να προβάλει -κυριολεκτικά και μεταφορικά- τη δύναμη και την ενέργεια του στυλ Αμβέρσα. Αυτό έρχεται μέσα από ζωηρά χρώματα που ντύνουν τα κτίρια και ακτινοβολούν από τις αφίσες, τους «περιπάτους μόδας» που επικεντρώνονται στα εκκεντρικά καταστήματα των νέων σχεδιαστών και το ιστορικό σάρωμα που περιλαμβάνει ένα τελετουργικό Αφρικανών ιθαγενών και την κλασική κομψότητα της Κοκό Σανέλ, ενώ εξυμνεί ό,τι είναι επαναστατικό και μοντέρνο.

«Ακούγεται πολύ σωβινιστικό να λέω ότι αυτό δεν μπορούσε να γίνει πουθενά αλλού παρά μόνο στην Αμβέρσα», είπε ο Μπρούνο Βέρμπεργκ, συντονιστής της εκδήλωσης. «Αλλά έχουμε αυτό το μοναδικό μίγμα του ακαδημαϊσμού που ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και την πολιτική δύναμη πίσω του. Οι σχεδιαστές συνεργάζονται γιατί η σχολή έχει δημιουργήσει ένα δεσμό. Αυτό ήταν το πνεύμα της Εξάδας της Αμβέρσας και εξακολουθεί να υπάρχει και σήμερα».

Αναφερόταν στην εκδήλωση που πρωτολανσάρησε τη βελγική μόδα στη δεκαετία του ’80, όταν έκαναν από κοινού μια έκθεση έξι σχεδιαστές, περιλαμβανομένων των Βαν Μπέιρεντονκ, Ντιρκ Βαν Σάεν (επιμελητή της τωρινής έκθεσης για τη Σανέλ), Ντρις Βαν Νότεν και Αν Ντεμιουλεμέεστερ, της οποίας το ευρύχωρο κατάστημα με τον κήπο-όαση βρίσκεται απέναντι από το Μουσείο Καλών Τεχνών.

Ο Βαν Μπέιρεντονκ λέει ότι η συνεκτική ποιότητα της Αμβέρσας βρίσκεται στην καρδιά της μόδας της. «Μοιάζει με ένα μικρό χωριό – υπάρχει η δυνατότητα να ξεφύγεις από τον αληθινό κόσμο της μόδας», λέει. «Είναι πολύ άνετα, κοντά στο Λονδίνο, το Παρίσι και το Αμστερνταμ. Αλλά είναι όμορφα να επιστρέφεις εδώ».

Σωματικές παραμορφώσεις

Αν αυτό σας δίνει μια αίσθηση θαλπωρής, τότε κοιτάξτε το παγκόσμιο χωριό που επισκέπτεται ο Βαν Μπέιρεντονκ στο «Παραμόρφωση;». Αυτή η λαμπρή έκθεση στο MUHKA, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ανοίγει με τεράστιες εικόνες σωματικών αλλοιώσεων, από τα αφρικανικά «στολίδια» με ουλές στο δέρμα μέχρι τα σκελετωμένα μοντέλα Τουίγκι και Κέιτ Μος. Αντικείμενα παραμόρφωσης, όπως περιλαίμια, κορσέδες και μικροσκοπικά κινέζικα παπούτσια «λωτοί» εκτίθενται παράλληλα, ενώ ένας άλλος τομέας δείχνει ιστορικά ρούχα και τα κρυφά κομμάτια τους μαγικά δημιουργημένα από χαρτί, ένα έργο της Ιζαμπέλ ντε Μπόργκραβ. Ομως η μεγαλοφυΐα του Μπέιρεντονκ είναι να συνδυάζει όλα αυτά με σύγχρονα οπτικά μέσα, προβάλλοντας βίντεο, για να ζωντανέψει τη χειραγώγηση του σώματος.

Και στην έκθεση της Σανέλ ο Βαν Σάεν αναμιγνύει το φιλμ με κλασικά στοιχεία της «Κοκό», όπως η καρό τσάντα, το τουίντ ταγιέρ και το άρωμα Νο 5. Επίσης σε βίντεο υπάρχουν μαρτυρίες από συγκινητικές στιγμές της μόδας στις ζωές των προσωπικοτήτων της βιομηχανίας, συναρμολογημένες σε έξι ώρες ταινίας. Τις έχει συλλάβει ο Μπομπ Βέρχελστ στις «Συγκινήσεις», μια έκθεση που έχει στηθεί στην κορυφή του Πύργου της Αστυνομίας, με τους αξιωματικούς να πετάγονται για να ρίξουν μια ματιά. (Φανταστείτε αυτό το σκηνικό σε ένα αστυνομικό τμήμα της Νέας Υόρκης.)

Ομως τίποτα στη μόδα της Αμβέρσας δεν θυμίζει κάποιο άλλο μέρος. Γιατί η περίφημη για την επιφυλακτικότητά της Ρέι Καβακούμπο των Comme des Garcons θα συμφωνούσε να συνεργαστεί στην έκθεση «Δυο Γυναίκες», όπου ο Βαν Μπέιρεντονκ τη ζευγαρώνει με την Κοκό Σανέλ; Η Καβακούμπο έκανε μια επίσκεψη-αστραπή το Σαββατοκύριακο, όπου η έκθεσή της έλαβε ένα παρατεταμένο χειροκρότημα απ’ όλη την κοινότητα της μόδας στην Αμβέρσα, συμπεριλαμβανομένων των Βερονίκ Μπρανκουίνο, Ντεμιουλεμέεστερ, Αντζελο Φίγκους, Ντρις Βαν Νότεν και Αν Βάντερβορστ.

Βελγο-ιαπωνικός δεσμός

Η Λόπα βλέπει έναν πνευματικό δεσμό ανάμεσα στη βελγική και στην ιαπωνική μόδα, καθώς βασίζονται αμφότερες περισσότερο στο ύφασμα παρά στα φρου φρου, στην αρτιότητα παρά στη φαντασία, στον σεβασμό προς το άτομο παρά στη δικτατορία του σχεδιαστή.

«Ζούμε σε ένα κενό, δεν έχουμε προϋπολογισμούς για διαφημίσεις ή επιδείξεις», λέει. Αλλά είμαστε καλοί στο να βρίσκουμε λύσεις σε φτωχό έδαφος, γιατί είμαστε πλούσιοι στο μυαλό».

Ολοι οι σχεδιαστές επαίνεσαν πλουσιοπάροχα τη Λόπα και ο Βαν Σάεν είπε: «Η διάταξη είναι φανταστική». Τώρα η Λόπα θα προσθέσει μια νέα διάσταση στη δουλειά της, καθώς του χρόνου ανοίγει το νέο κτίριο της Ακαδημίας Μόδας της Αμβέρσας, με ένα μουσείο που θα στεγάζει μια συλλογή 10.000 κομματιών και θα φιλοξενεί εκθέσεις.

Είναι η Λόπα περήφανη για όσα έχουν επιτευχθεί με την καθοδήγησή της; «Ημουν ήδη περήφανη όταν είδα τις πρώτες φωτογραφίες της βελγικής μόδας στο Vogue πριν 15 χρόνια», λέει. «Και τώρα είμαι περήφανη γι’ αυτό το επίτευγμα που αφορά την πόλη. Είναι η αρχή για κάτι καινούργιο και ένα δώρο στους ανθρώπους της Αμβέρσας και της φλαμανδικής κοινότητας».

Οι σχεδιαστές των ντένιμ

Αραδιασμένα ψηλά σαν σειρές από φρεσκοπλυμένα ρούχα που ανεμίζουν, τα κρεμασμένα ντένιμ διεκδικούσαν την προσοχή από τους πίνακες του Ρούμπενς και τις εικόνες της λάγνας Αφροδίτης. Αλλά η έκθεση «Οι σχεδιαστές φτιάχνουν ντένιμ», που άνοιξε την περασμένη εβδομάδα στο Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αμβέρσας, απείχε πολύ από μια άσκηση σχεδιαστικής δεξιοτεχνίας. Παρ’ όλο που ήταν γοητευτικό να βλέπει κανείς πώς ένα ταπεινό μπλουτζίν μπορούσε να μεταμορφωθεί με δαντελένιο κέντημα από τον Ντρις Βαν Νότεν ή να γίνει μια βράκα του παλιού καιρού με φιόγκους στα γόνατα, από τον Αντζελο Φίγκους, ο σκοπός ήταν ευγενής: να δημιουργηθούν συλλεκτικά κομμάτια που δημοπρατήθηκαν σε μια φιλανθρωπική εκδήλωση για το έιτζ την περασμένη Κυριακή, στην οποία μαζεύτηκαν 32.000 δολάρια.

Με φαντασία

Η διευθύντρια σχεδιασμού Νινέτ Μουρκ δούλευε για πάνω από ένα χρόνο ώστε να δελεάσει επώνυμες συμμετοχές και να δημιουργήσει αίσθηση στον κόσμο της μόδας. Οι δημιουργίες των ντένιμ, όλες φτιαγμένες από τζιν Evisu, έδειξαν πόσα μπορεί να γίνουν με μια απλή ιδέα και μπόλικη φαντασία. Τα τζιν μπορούσαν να είναι σέξι, όπως με τα φερμουάρ της Βερονίκ Λιρόι που ανέβαιναν στη μέσα πλευρά των μπατζακιών, σκαμπρόζικα, όταν η Αν Ντεμιουλεμέεστερ κόλλησε ένα πορφυρό λοφίο στη μέση, και καλλιτεχνικά, όταν ο Χανς ντε Φόερ έκοψε κύκλους και χρησιμοποίησε τα κομμάτια σαν απλικέ.

Με 50 σχεδιαστές και καλλιτέχνες απ’ όλο τον κόσμο να διεκδικούν τις καρδιές και τα πορτοφόλια των οπαδών της μόδας, η δημοπρασία άρχισε στο Ιντερνετ τη μέρα του Αγίου Βαλεντίνου, ενώ η υψηλότερη προσφορά που δόθηκε μέσω e-mail αποτέλεσε την τιμή εκκίνησης για τη ζωντανή δημοπρασία. Υστερα από εκθέσεις στις Βρυξέλλες, στο Λονδίνο και στην Ουτρέχτη και προώθηση του γεγονότος στο κυβερνοδιάστημα, οι διοργανωτές πέτυχαν να ακουστούν πολύ πέρα από την Αμβέρσα.<

Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ηθοποιός και σκηνοθέτης, μέλος του Συμβουλίου Υπεράσπισης των Φυσικών Πηγών.