ΚΟΣΜΟΣ

Φυσικό αέριο θα εξάγει η Ρωσία προς την Τουρκία

Στις αρχές Αυγούστου, μία από τις μεγαλύτερες και πλέον εξελιγμένες πλωτές εξέδρες, θα οδηγηθεί στη Μαύρη Θάλασσα. Σκοπός της είναι η τοποθέτηση υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, στον αργιλώδη βυθό βάθους 3.000 μέτρων, για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Τουρκία.

Το πρόγραμμα, κόστους 3 δισ. δολαρίων, αντιπροσωπεύει πολλά περισσότερα από ένα απλό τεχνολογικό επίτευγμα. Η επιτυχία του θα αποτελέσει σημαντικό πλήγμα στις αμερικανικές προσπάθειες για περιορισμό της ρωσικής επιρροής στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Ο αγωγός, με την κωδική ονομασία Blue Stream θα αυξήσει τις τουρκικές εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, περιορίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη στενότερων ενεργειακών σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και άλλων χωρών.

Ευάλωτη η Τουρκία

Η Ουάσιγκτον και η Μόσχα διαφωνούν εδώ και χρόνια για την ενεργειακή ανάπτυξη της Κασπίας. Η περιοχή, όμως, μοιάζει με κουτί της Πανδώρας, καθώς απειλείται από τον ισλαμικό φονταμενταλισμό, το παγκόσμιο εμπόριο ναρκωτικών, τη διεθνή τρομοκρατία, τη μεγάλη φτώχεια και τις εκρηκτικές εθνικές αντιθέσεις.

Καμία χώρα της περιοχής δεν είναι τόσο ευάλωτη σε ενδεχόμενο ενεργειακό εκβιασμό, όσο η Τουρκία, η οποία εισάγει το 98% των ενεργειακών της αναγκών. Η αμερικανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, ευνοεί την κατασκευή αγωγού από το Τουρκμενιστάν στην Τουρκία, παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Η πρόταση της Ρωσίας απολαμβάνει της υποστήριξης της πλειοψηφίας των τουρκικών επιχειρήσεων, οι οποίες δραστηριοποιούνται στη Ρωσία.

Οι εναλλακτικές λύσεις, όμως, για προώθηση φυσικού αερίου προς την Τουρκία έχουν συναντήσει ανυπέρβλητα εμπόδια. Στελέχη ενεργειακών επιχειρήσεων και Αμερικανοί διπλωμάτες αναφέρουν ότι ο προτεινόμενος αγωγός μέσω του Τουρκμενιστάν μπορεί να θεωρείται ως νεκρό σχέδιο. Συμβόλαιο ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο είχε υπογραφεί το 1999, παρέμεινε ανενεργό, καθώς η Ρωσία και το Ιράν αρνήθηκαν να επιλύσουν κεφαλαιώδεις διαφορές τους σε ζητήματα υφαλοκρηπίδας στην Κασπία. Η δημόσια εκδήλωση οργής από μέρους του προέδρου του Τουρκμενιστάν, Σαπαρμουράτ Νιγιαζόφ, για τη συμφωνία Blue Stream μεταξύ Ρωσίας-Τουρκίας, συνέβαλε στην οριστική ακύρωση της κατασκευής αγωγού από το Τουρκμενιστάν.

Ρωσικές πιέσεις

Ακόμη, όμως, και με τον αγωγό Blue Stream, η Τουρκία δεν θα μπορέσει να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες, υποχρεώνοντάς την να αναζητήσει νέες αγορές φυσικού αερίου, όπως στο Αζερμπαϊτζάν. Τούρκοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να εκμεταλλευθεί τις ενεργειακές της εξαγωγές για να αποκομίσει πολιτικά οφέλη, μιας και κάτι τέτοιο θα είχε δεινές οικονομικές συνέπειες.

Η Μόσχα έχει, όμως, αποδείξει ότι είναι πρόθυμη να αξιοποιήσει τέτοιους μοχλούς πίεσης, όπως έκανε πέρυσι τον χειμώνα, διακόπτοντας τις εξαγωγές αερίου στη Γεωργία, σε μία προσπάθεια να πεισθεί η κυβέρνηση της Τιφλίδας να συμφωνήσει στη διατήρηση ρωσικών στρατιωτικών βάσεων στη χώρα.