ΚΟΣΜΟΣ

Γιατί οι Ιρλανδοί ψήφισαν «όχι»

Η αιφνιδιαστική απόφαση των Ιρλανδών την Πέμπτη να απορρίψουν τη συνθήκη της Νίκαιας οφείλεται σ’ ένα κράμα απάθειας (μόλις το 32% των εγγεγραμμένων προσήλθαν στις κάλπες) και βαθιά ριζωμένου φόβου ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα απειλήσει την εθνική κυριαρχία και θα κατευθύνει τους κοινοτικούς πόρους προς άλλες, φτωχότερες χώρες.

Το αποτέλεσμα, με 54% εναντίον της συνθήκης και 46% υπέρ, μπορεί να καθυστερήσει τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά δεν θα την ακυρώσει. Η Ιρλανδία ενδέχεται να επαναδιαπραγματευθεί τμήματα της Συνθήκης και στη συνέχεια να τη φέρει ξανά προς ψήφιση σύντομα, ίσως και το φθινόπωρο.

«Στη συνθήκη δεν υπήρχε τίποτα καλό για την Ιρλανδία ώστε να κινητοποιήσει τον κόσμο» δήλωσε ο γραμματέας του ευρωσκεπτικιστικού «Εθνικού Προγράμματος» Αντονι Κόουλαν. Στη σκέψη ότι η Ενωση θα άνοιγε τις πύλες της σε εκατομμύρια Πολωνούς κτηνοτρόφους, οι Ιρλανδοί είπαν: «Τα χρήματά μας θα πηγαίνουν στους γεωργούς αλλά όχι στους δικούς μας» εξηγεί ο Κόουλαν.

Ανησυχίες για το μέλλον

Η Ιρλανδία είναι η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που υποχρεούται από το Σύνταγμα να εγκρίνει τη συνθήκη με δημοψήφισμα. Σε όλες τις υπόλοιπες χώρες, η συνθήκη επικυρώνεται από τα Κοινοβούλια σε μία τυπική διαδικασία.

«Παρότι είμαι σίγουρος ότι η μεγάλη πλειοψηφία του ιρλανδικού λαού παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τη διεύρνση, είναι σαφές ότι υπάρχουν γνήσιες ανησυχίες για το μέλλον, οι οποίες ξεπερνούν την ίδια τη συνθήκη» δήλωσε ο πρωθυπουργός Μπέρτι Αχέρν, συγκλονισμένος από την ήττα. «Θα πρέπει να σκεφτούμε πολύ σοβαρά πώς πρέπει να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες αυτές».

Οι Ιρλανδοί δεν φοβούνται μόνο ότι θα χάσουν τους κοινοτικούς πόρους, αλλά και ότι θα κατακλυσθούν με ξένους μετανάστες. Τα τελευταία χρόνια, η Ιρλανδία έχει πάψει να στέλνει μετανάστες στο εξωτερικό και έχει μετατραπεί σε έθνος υποδοχής ξένων. «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάρα πολλοί μετανάστες στη χώρα» λέει ο 50χρονος ελαιοχρωματιστής Κέβιν Κόλινς, εξηγώντας γιατί καταψήφισε τη συνθήκη, «έχουν αρχίσει να δημιουργούνται γκέτο στο Δουβλίνο».

Ταυτόχρονα, πολλοί Ιρλανδοί ανησυχούν ότι η επικύρωση της Συνθήκης θα υποχρέωνε την Ιρλανδία να λάβει μέρος στην ευρωπαϊκή Δύναμη Ταχείας Επέμβασης, βγάζοντας τη χώρα από την παραδοσιακή της ουδετερότητα.

«Δεν νομίζω ότι οι Ιρλανδοί δίνουν δεκάρα για την ευρωπαϊκή θεσμική μεταρρύθμιση» λέει ο Μπεν Τόνρα, υποδιευθυντής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου στο πανεπιστήμιο του Δουβλίνου. «Το πραγματικό ζήτημα είναι η εμπλοκή της Ιρλανδίας στη Δύναμη Ταχείας Επέμβασης».

Ο Τόνρα θεωρεί ότι η κυβέρνηση, που ηγήθηκε της εκστρατείας του «ναι» μαζί με την καθολική εκκλησία, δεν έκανε αρκετά για να πείσει το εκλογικό σώμα για την αξία της συνθήκης. «Ποια ήταν τα κίνητρα που προσέφερε η κυβέρνηση;» διερωτάται. «Τα επιχειρήματά της ήταν μόνο κάτι γενικολογίες για τις αρετές τις διεύρυνσης προς Ανατολάς».

Τι δεν έκανε

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αχέρν δήλωσε ότι η κυβέρνηση έπρεπε να εργαστεί σκληρότερα για να «πουλήσει» τη συνθήκη στους ψηφοφόρους.

«Είναι σαφές» δήλωσε ο πρωθυπουργός, «ότι δεν καταφέραμε να υπερκεράσουμε τους φόβους και τις αντιλήψεις που σε πολλές περιπτώσεις έχουν να κάνουν με ζητήματα που βρίσκονται εκτός της Συνθήκης».

Ασφαλώς, ο δρόμος προς το ευρώ δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα για τον Τόνι Μπλερ. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να καταλήξει σε έναν αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό με τις Βρυξέλλες για την ισοτιμία στην οποία θα «κλειδώσει» η στερλίνα – ένα πεδίο άγριων, παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων. Επειτα έχει να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις ισχυρής μερίδας υπουργών του -και κυρίως του ισχυρού υπουργού Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν- σε μια εσπευσμένη είσοδο στην Ευρωζώνη. Σε αυτές έρχονται να προστεθούν οι εντελώς διαφορετικού χαρακτήρα της αποδυναμωμένης αλλά όχι αμελητέας αριστερής πτέρυγας των Εργατικών, η οποία έσπευσε, με δηλώσεις του βουλευτή Αλεν Σίμσον στους «TIMES» να προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο ανοιχτής «ανταρσίας».