ΚΟΣΜΟΣ

Διάλογος για το περιβάλλον χωρίς το… Κιότο

Τη διαφορά μεταξύ συζητήσεων περί πολιτικής και εφαρμογής πολιτικής, υπογράμμισε για άλλη μια φορά χθες ο Τζορτζ Μπους, ομιλών προς τους Ευρωπαίους στο Γκέτεμποργκ.

Αν ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έπαψε να επαναλαμβάνει την προθυμία του να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε έναν «εντατικό» διάλογο με την Ευρώπη για θέματα όπως το περιβάλλον, δεν άφησε και αμφιβολίες ως προς την αμετακίνητη θέλησή του να μην παρεκκλίνει στο ελάχιστο από την πολιτική που έχει χαράξει επί των θεμάτων αυτών, πριν, κατά τη διάρκεια ή και μετά το τέλος του διαλόγου. Ετσι, σε ό,τι αφορά το κύριο ίσως ζήτημα στην ατζέντα της ευρωαμερικανικής συνόδου κορυφής που πραγματοποιήθηκε χθες στο Γκέτεμποργκ, ο Τζορτζ Μπους δήλωσε ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μεγίστη προτεραιότητα για την κυβέρνησή του και σε αυτό είναι έτοιμος να έχει μακρές και λεπτομερείς διαβουλεύσεις με την Ευρώπη. Μόνο που η Συνθήκη του Κιότο δεν πρόκειται να επικυρωθεί από τις ΗΠΑ ως «μη ισορροπημένη και μη ρεαλιστική», με το σιωπηρό υπονοούμενο να είναι πως οι δύο λέξεις αναφέρονται στη (μη) εξυπηρέτηση των αμερικανικών συμφερόντων.

Ευθέως αντίστοιχη είχε άλλωστε υπάρξει και την προηγουμένη στις Βρυξέλλες η τοποθέτησή του επί της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας: οι ΗΠΑ είναι απόλυτα πρόθυμες να συζητήσουν σε βάθος μια νέα διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας είχε τονίσει, όμως η εξέλιξη του αμυντικού τους συστήματος «δεν μπορεί να περιμένει» την ολοκλήρωση ενός ενδεχομένως ατέρμονος διαλόγου…

Απαντώντας στις χθεσινές του θέσεις, ο αρμόδιος για τις εξωτερικές υποθέσεις επίτροπος Κρις Πάτεν, σημείωσε ότι προφανώς «οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να αναλάβουν δράση για την προστασία του περιβάλλοντος, μόνον που η δράση αυτή είναι τέτοιας μορφής που να μην μπορούμε εμείς να την θεωρήσουμε επαρκή». Ετσι, οι Ευρωπαίοι από την πλευρά τους επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να επιδιώξουν την επικύρωση του πρωτοκόλλου του Κιότο και χωρίς τις ΗΠΑ.

Στις συνομιλίες που είχε χθες το απόγευμα ο Μπους με τη σουηδική προεδρία της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αργότερα δε και με τους υπολοίπους ηγέτες της Ενωμένης Ευρώπης κατά τη διάρκεια επισήμου δείπνου, εξετάσθηκε φυσικά μεγάλο εύρος θεμάτων, με κυριότερα την κατάσταση στα Σκόπια (η οποία είχε βέβαια συζητηθεί με τους περισσοτέρους εκ των παρισταμένων την προηγουμένη στις Βρυξέλλες) και τη Μέση Ανατολή.

Για αμφότερα δεν σημειώθηκε ιδιαίτερη αντιδικία: Για μεν τα Σκόπια απλώς επισημάνθηκε για άλλη μια φορά ότι μόνον πολιτική και όχι στρατιωτική μπορεί να είναι η λύση της κρίσης, ενώ ο Μπους απέκλεισε εκ νέου και κάποια αιφνίδια μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Βαλκανική. Σε ό,τι δε αφορά τη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος Μπους και η ευρωπαϊκή ηγεσία τόνισαν την ανάγκη να αποφευχθεί πάση θυσία μια αναζωπύρωση των συγκρούσεων, ώστε να μπορέσει να δρομολογηθεί μια επανέναρξη του διαλόγου.

Διαδηλώσεις

Από το Γκέτεμποργκ δεν έλειψε φυσικά και το ετερόκλητο πλήθος διαμαρτυρομένων που αποτελεί πλέον το απαραίτητο σκηνικό κάθε σημαντικής διεθνούς συγκέντρωσης. Από τη Greenpeace μέχρι τους «γυμναστές» της Φαλουνγκόνγκ, αυτή η «διεθνής της αντίθεσης» έκανε λίαν αισθητή την παρουσία της πέριξ του συνεδριακού κέντρου και δεν έλειψαν οι συγκρούσεις.

Ρωσοαμερικανική συνάντηση γνωριμίας

ΛΙΟΥΜΠΛΙΑΝΑ. Καθώς τα βλέμματα του κόσμου στρέφονται σιγά σιγά προς τη Λιουμπλιάνα, την πρωτεύουσα που επελέγη να φιλοξενήσει τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπους με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν, η διαπίστωση είναι κοινή: Οι αμερικανορωσικές συναντήσεις κορυφής δεν είναι πια αυτό που ήταν κάποτε.

Χωρίς την παλιά αίγλη

Δεν χρειάζεται να ανατρέξει κανείς στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου όταν οι πρόεδροι των δύο υπερδυνάμεων, Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και Νικίτα Κρούτσεφ, εγκαινίαζαν την πρακτική των συνόδων αυτού του τύπου, μόνο και μόνο για να οδηγήσουν μέσα σε τρία χρόνια την υφήλιο στα πρόθυρα πυρηνικού ολέθρου. Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’80 και συγκεκριμένα το 1985, η πρώτη συνάντηση κορυφής μεταξύ του Ρόναλντ Ρέιγκαν και του προέδρου της «Αυτοκρατορίας του Κακού» Μιχαήλ Γκορμπατσόφ σηματόδησε την αρχή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου. Εκτοτε, πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι, ο Ψυχρός Πόλεμος τελείωσε, η όψη του κόσμου άλλαξε και οι ρωσοαμερικανικές συναντήσεις κορυφής άρχισαν να χάνουν λίγο λίγο την παλαιά τους αίγλη. Ομως, ακόμη και η τελευταία συνάντηση του Μπιλ Κλίντον με τον Μπόρις Γέλτσιν, με τα σφιχταγκαλιάσματα και τα τρανταχτά γέλια του τελευταίου, εν μέσω διαδικασιών παραπομπής και των δύο προέδρων, είχε ένα ενδιαφέρον.

Σήμερα, δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυρισθεί κανείς ότι ο κόσμος είναι λίγο «μπλαζέ» σε ό,τι αφορά αυτού του είδους τις συναντήσεις. Η αμερικανική κυριαρχία έχει πλέον εδραιωθεί και η αγωνία της συνάντησης των δύο προέδρων που όριζαν τις τύχες του κόσμου έχει πλέον παρέλθει ανεπιστρεπτί.

Η αγωνία του «καινούργιου»

Ο Τζορτζ Μπους, νεοφερμένος από το μακρινό Τέξας στην Ευρώπη γνωρίζει μεν την υπεροχή του σε ό,τι αφορά την ισχύ της χώρας του, φθάνει όμως στη Λιουμπλιάνα με την « αγωνία» του καινούργιου. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, από τη άλλη πλευρά, μεταφέρει στις αποσκευές του την αγωνία του ηγέτη που προσπαθεί να πείσει ότι η χώρα του εξακολουθεί να διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στη διεθνή σκηνή, έχει όμως τον αέρα του ισχυρού προέδρου που χαίρει της εκτίμησης όχι μόνον των συμπατριωτών του, αλλά και των περισσοτέρων ηγετών.

Ουδείς έχει την ψευδαίσθηση ότι η συνάντηση αυτή θα οδηγήσει σε κάτι θεαματικό. Δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από μια συνάντηση γνωριμίας, την οποία οι δύο πρόεδροι θα εκμεταλλευθούν για τις μελλοντικές συναλλαγές τους. Οσο κι αν οι πολιτικοί αναλυτές επιμένουν ότι πρόκειται για μια συνάντηση-ορόσημο στις αμερικανορωσικές σχέσεις, καθώς είναι η πρώτη μετά μια μακρά περιόδο ψυχρότητας, στην ουσία οι πάντες γνωρίζουν ότι η Μόσχα έχει χάσει την επιρροή που διέθετε κάποτε. Οι ίδιοι οι Ρώσοι είναι εκείνοι που το αναγνωρίζουν πρώτοι. «Ο Πούτιν δεν είναι ισότιμος συνομιλητής των Αμερικανών. Πιστεύω ότι είναι αρκετά ρεαλιστής για να αντιλαμβάνεται ότι η Ρωσία δεν αποτελεί πλέον πρώτη προτεραιότητα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Η Κίνα είναι εκείνη που πλέον αναδεικνύεται είτε ως αντίπαλος είτε ως στρατηγικός συνομιλητής των ΗΠΑ», υπογραμμίζει ο Γεβγένι Γιολκ, αναλυτής του Ιδρύματος Heritage της Μόσχας.

Για όσους ισχυρίζονται ότι η Μόσχα κρατάει το κλειδί της ανάπτυξης αντιπυραυλικής ασπίδας, η απάντηση έρχεται απο τον πολιτικό σχολιαστή Αντρέι Πιοντκόσκι: «Η αντίσταση που βρίσκουν τα σχέδια του Μπους από τους Ευρωπαίους είναι σοβαρότερη από αυτήν της Μόσχας. Η πρόταση της Ουάσιγκτον να χρησιμοποιήσει ρωσικούς S-300 στην αντιπυραυλική ασπίδα δεν θα είναι η τελευταία αυτού του είδους. Θα ακολουθήσουν και άλλες δελεαστικές προτάσεις», υποστηρίζει ο Ρώσος αναλυτής.

Οι μυστικές υπηρεσίες των δυτικών χωρών, υποπτευόμενες ότι μεγάλο μέρος των χρημάτων που συγκεντρώνεται προέρχεται από παράνομες δραστηριότητες της αλβανικής μαφίας, κατά καιρούς παγώνουν τραπεζικούς λογαριασμούς, όπως συνέβη με την ελβετική αστυνομία πέρυσι. Οι δύο πλέον γνωστές και δραστήριες οργανώσεις της αλβανικής διασποράς με έντονα εθνικιστικά και αλυτρωτικά χαρακτηριστικά, που δραστηριοποιούνται ανοιχτά για την υπόθεση της «Μεγάλης Αλβανίας» στο εξωτερικό είναι η «Φαν Νόλι» στη Λυών της Γαλλίας και η «Εθνική Ενωση» στις ΗΠΑ,. Η τελευταία, μάλιστα, διοργάνωσε και μαχητική διαδήλωση μπροστά στον Λευκό Οίκο κατά την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου της ΠΓΔΜ Μπόρις Τραϊκόφσκι στην Ουάσιγκτον.

Ενδεικτικό της προβληματικής κατάστασης που δημιουργείται είναι ότι σήμερα στην Αθήνα αντιστοιχεί ένα αυτοκίνητο σε 2,08 κατοίκους. Η αντίστοιχη αναλογία στην Ευρωπαϊκή Ενωση φθάνει το ένα αυτοκίνητο στους 1,91 κατοίκους. Μάλιστα τα τέσσερα στα δέκα αυτοκίνητα έχουν ξεπεράσει τα δέκα χρόνια «ζωής». Ειδικότερα, σήμερα στην Αθήνα το 43% των οχημάτων έχει ηλικία από 11 χρόνια και πάνω.