ΚΟΣΜΟΣ

Ο Γιόσκα Φίσερ …καθησυχάζει τους Ευρωπαίους

Η αναστάτωση που προκάλεσαν σε πολλούς οι γερμανικές προτάσεις για το μέλλον της Ευρώπης είναι προφανές ότι έχουν κάνει τους εκπροσώπους της γερμανικής κυβέρνησης να είναι πιο προσεκτικοί στις διατυπώσεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στροφής αποτελούν οι τελευταίες δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ, τον οποίο μετά την περσινή ομιλία του στο πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου είχαν φτάσει να βλέπουν ως «απειλή» για την Ευρώπη ορισμένοι Γάλλοι και Βρετανοί πολιτικοί, οι οποίοι παθαίνουν αναφυλαξία στο άκουσμα και μόνο της λέξης «Ομοσπονδία».

Ο Πράσινος πολιτικός αποφεύγει να χρησιμοποιεί τον προκλητικό αυτό όρο για να μη στενοχωρεί ορισμένους. Ισως πάλι να σκέφτεται ότι όπως συμβαίνει και στον έρωτα έτσι και στην πολιτική μερικά πράγματα που επιθυμείς απλώς τα κάνεις χωρίς να τα λες προηγουμένως, αφού αν τα πεις μπορεί να ακουστούν πολύ εξεζητημένα. Στο πλαίσιο αυτής της τακτικής εφησυχασμού των Ευρωπαίων θα πρέπει να ενταχθεί η τελευταία δήλωση Φίσερ περί ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας. Το γερμανικό σύστημα δεν μπορεί να μεταφερθεί σήμερα αυτούσιο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο είπε ο κ. Φίσερ, προσθέτοντας ότι φυσικά θα θέλαμε κάτι τέτοιο αλλά είναι κάτι που απορρίπτουν πολλοί και το οποίο θα είναι δυνατόν σε 100 χρόνια…

Το εθνικό κράτος

Στις αρχές του 22ού αιώνα θα είναι λοιπόν θεμιτό να μιλά κανείς για ομοσπονδιοποίηση της Ευρώπης αλλά είναι μάλλον δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ο κ. Φίσερ ασχολείται με ζητήματα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα τρισέγγονά του. Προς το παρόν ο Γερμανός υπουργός κάνει λόγο για μια «Ομοσπονδία των εθνικών κρατών» ως ενδιάμεσο βήμα. Η επιλογή της ορολογίας δεν είναι καθόλου τυχαία, αν θυμηθεί κανείς την προσκόλληση που νιώθουν οι Γάλλοι πολιτικοί στο «εθνικό κράτος». Με αυτό τον τρόπο λοιπόν οι Γερμανοί προτίθενται να χρυσώσουν κάπως το πικρό για τους γαλλικούς λαιμούς χάπι…

Κατά τον κύριο Φίσερ, η σύνθεση του εθνικού κράτους με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί την καλύτερη μέθοδο για την περαιτέρω ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και σε συνδυασμό με την «αναπόφευκτη» διεύρυνση. Βασική προϋπόθεση για να μπορέσει να συμβεί κάτι τέτοιο αποτελεί ο σαφής διαχωρισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ εθνικού κράτους και υπερεθνικών οργάνων.

Διπλή πλειοψηφία

Δείχνοντας έμμεσα τις προτεραιότητες του Βερολίνου ο Πράσινος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την ανάγκη να ισχύσει στα όργανα της Ε.Ε. η αρχή της διπλής πλειοψηφίας, που σημαίνει ότι οι αποφάσεις θα πρέπει να στηρίζονται σε πλειοψηφίες που θα αφορούν τον αριθμό των κρατών-μελών αλλά και το σύνολο του πληθυσμού της Ε.Ε. Είναι ένα πάγιο αίτημα της πολυπληθέστερης χώρας της Ε.Ε., της Γερμανίας, το οποίο ουσιαστικά μπλόκαρε η Γαλλία στη Νίκαια αλλά το οποίο επανέρχεται σταδιακά στο προσκήνιο. Οι οποιεσδήποτε υποχωρήσεις σε αυτόν τον τομέα θα προϋποθέτουν προφανώς άλλα ανταλλάγματα τα οποία προς το παρόν ουδείς ή έστω λίγοι γνωρίζουν…

Το Βέλγιο πιο κοντά στις γερμανικές θέσεις για το μέλλον της Ευρώπης

Μάλλον προβληματισμένος για το μέλλον της Ευρώπης έδειξε στις αρχές της εβδομάδας ο πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Φερχόφσταντ. Μια εβδομάδα προτού η χώρα του αναλάβει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο Βέλγος πολιτικός πήρε μέρος στην ετήσια συνάντηση «Europaforum» που γίνεται στο Κρεμς της Αυστρίας και έδειξε ότι η χώρα του αισθάνεται ότι παίρνει στα χέρια της τα ηνία της Ευρώπης σε μια περίοδο, που δεν είναι και η ιδανική.

Ο κ. Φερχόφσταντ προσπάθησε να παρουσιάσει το σχεδιάγραμμα της βελγικής προεδρίας, ευρισκόμενος μάλιστα σε μια χώρα με την οποία η πατρίδα του είχε έρθει σε ρήξη πριν από περίπου ένα χρόνο. Κι αυτό γιατί το Βέλγιο είχε πρωτοστατήσει για τη διεθνή απομόνωση της Αυστρίας λόγω της συμμετοχής των Ελευθέρων του Γιεργκ Χάιντερ στην κυβέρνηση συνασπισμού στη Βιέννη. Ολα αυτά όμως έμοιαζαν τώρα ξεχασμένα και ακόμα και αν ο Βέλγος πρωθυπουργός έδειξε να διαφωνεί σε ορισμένα θέματα με τον Χριστιανοδημοκράτη καγκελάριο της Αυστρίας Βόλφγκανγκ Σούσελ το κλίμα του διαλόγου ήταν καλό. Ισως γιατί Βέλγιο και Αυστρία νιώθουν ότι σαν μικρές χώρες έχουν συμφέρον να αγωνιστούν για τη διασφάλιση κάποιων εθνικών τους δικαιωμάτων.

Κρίση ταυτότητας

Ο κ. Φερχόφσταντ δεν δίστασε λοιπόν να κάνει λόγο για μια κρίση ταυτότητας της Ε.Ε., η οποία αποτυπώθηκε με τον καλύτερο τρόπο στο ιρλανδικό «όχι» στη συνθήκη της Νίκαιας. Και τόνισε ότι θα ήταν λάθος να αγνοηθεί αυτό το μήνυμα. Αντίθετα, η χώρα του πιστεύει ότι χρειάζονται σοβαρές μεταρρυθμίσεις των θεσμών και οργάνων της Ε.Ε. κυρίως προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης διαφάνειας αλλά και της σαφήνειας στην κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ εθνικών και υπερεθνικών οργάνων. Αυτή τη στιγμή επικρατεί μια σύγχυση κατά τη γνώμη του, την οποία η βελγική προεδρία θεωρεί ότι πρέπει να κάνει βήματα με στόχο να την ξεδιαλύνει.

Ο Βέλγος πρωθυπουργός έδειξε να τάσσεται υπέρ του σαφούς διαχωρισμού αρμοδιοτήτων κάτι που άλλωστε εδώ και αρκετό διάστημα ζητεί και η Γερμανία και διευκρίνισε ότι η χώρα του δεν φοβάται το ενδεχόμενο μερικές πτυχές της εθνικής κυριαρχίας να θιγούν από την ενίσχυση των υπερεθνικών οργάνων. Ο κ. Φερχόφσταντ πρότεινε επίσης την εκλογή του προέδρου της Κομισιόν από τους πολίτες της Ευρώπης, έτσι ώστε αυτός να μετατραπεί κάτι σαν επικεφαλής μιας κυβέρνησης της Ευρώπης. Μια ιδέα με την οποία πάντως διαφώνησαν οι εκπρόσωποι της αυστριακής κυβέρνησης.

Το Βέλγιο δείχνει να τάσσεται επίσης υπέρ της επεξεργασίας ενός ευρωπαϊκού συντάγματος, το οποίο θα ξεκαθαρίζει τις ασάφειες που επικρατούν σήμερα στην Ευρώπη και θα δίνει πραγματικά στους Ευρωπαίους το συναίσθημα μιας διαφανέστερης και πιο λειτουργικής Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ολα αυτά είναι βεβαίως ενδιαφέροντα, περισσότερο σε θεωρητικό επίπεδο, αφού είναι πρόδηλο ότι η μελλοντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης δεν θα κριθεί από τις επιθυμίες μιας μικρής χώρας όπως το Βέλγιο. Ωστόσο, είναι παράδοση της Ε.Ε. οι μικρές χώρες να κάνουν συχνά πιο αποτελεσματικές προεδρίες, αφού θεωρούνται λιγότερο προσκολημμένες σε «εθνικούς στόχους». Αν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς ότι η σύνοδος κορυφής στα τέλη του χρόνου θεωρείται ήδη μεγάλης σημασίας από όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές «δυνάμεις», τότε αποκτά ενδιαφέρον να γνωρίζει κανείς τις αντιλήψεις των Βέλγων κυβερνώντων και διπλωματών, οι οποίοι θα έχουν και τη βασική ευθύνη για την προετοιμασία και διοργάνωσή της.

«Οχι» Σούσελ

σε δημοψήφισμα

Ο δε κ. Φερχόφσταντ μπορεί να… κοιμάται ήσυχος, αφού δεν θα έχει να αντιμετωπίσει το φάντασμα ενός νέου δημοψηφίσματος για τη Νίκαια στο διάστημα της δικής του προεδρίας. Ο Αυστριακός καγκελάριος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να ενδώσει στις κατά καιρούς σχετικές πιέσεις που έχει προσπαθήσει να του ασκήσει ο λαϊκιστής Γιεργκ Χάιντερ, ο οποίος σε κάθε ευκαιρία δεν παραλείπει να επιτίθεται στους γραφειοκράτες των Βρυξελλών αλλά και στους ηγέτες Γαλλίας και Γερμανίας τους οποίους κατηγορεί για βοναπαρτισμό, ζητώντας μάλιστα συχνά ακόμα και την έξοδο της χώρας του από την Ε.Ε.